برچسب برجام

طی هفته‌های گذشته اخبار مختلفی در ارتباط با گفت وگو‌ها برای رسیدن به‌ راه‌حلی به منظور بازگشت به برجام در رسانه‌ها منتشر شد. سفر سطان عمان به ایران احتمالا حاوی پیامی از سوی غربی‌ها به ایران و همچنین تبادل زندانیان بوده است و این اخبار نشان می‌دهد اتفاقاتی در حوزه مذاکرات در حال وقوع است و نمی‌توان بر اساس این نشانه‌‌ها شرایط را مانند چند ماه قبل تحلیلی کرد.

ایران و آمریکا به سمت یک توافق نانوشته حرکت می‌کنند. در همین راستا نیز دو مساله و گمانه‌زنی مطرح است. نخست اینکه برجام احیا شود که به نظر می‌رسد طرفین از این گمانه خیلی دورند بدین جهت که اولا تاریخ خیلی از مفاد برجام منقضی شده و در ثانی نمی‌شود سرنوشت تلخ برجام دوباره در آینده تکرار شود. چرا که برجام یک بار امضا شد و در دولت بعدی رئیس جمهور بعدی آمریکا عملا از برجام خارج گردید و برجام بلا اثر شد.

حسن روحانی، رئیس‌جمهور سابق ایران در دیداری که با استانداران دولت‌های یازدهم و دوازدهم داشت با اشاره به عملکرد دولتش در زمینه‌های مختلف، کنایه‌هایی را نیز به دولت فعلی زد؛ او همچنین تلاش کرد راهکارهایی برای عبور از مشکلاتی که اکنون سیاست، جامعه و فرهنگ کشور با آن دست به گریبان است، ارائه کند.

احیای برجام در صورتی که دو سال پیش به نتیجه می‌رسید می‌توانست منافع بیشتری را برای ما به همراه داشته باشد

«تفاهم به جای توافق و نه توافق موقت.» این جمله نتیجه بررسی اخبار مختلف هسته‌ای در طول چند هفته گذشته است. رویترز در ارتباط با آخرین تحولات و تحرکات هسته‌ای در گزارشی آورده است. «مقامات ایرانی و غربی خبر دادند که ایالات متحده در حال مذاکره با ایران برای ترسیم اقداماتی است که به موجب آن بتوان برنامه هسته‌ای ایران را محدود کرد، برخی از شهروندان آمریکایی بازداشت شده در ایران را رها کرد و از طرفی بخشی از دارایی‌های مسدود شده ایران در خارج از کشور نیز آزاد شود.»

نگاهی به تغییر و تحولات در منطقه نشان دهنده یک تجدید نظر و نوعی نگاه متفاوت در سیاست خارجه جمهوری اسلامی ایران است. به نظر این تنش زدایی در منطقه به منظور ایجاد رابطه حسنه با کشورهای منطقه به خصوص کشورهای حوزه خلیج فارس است. شروع این مسیر برقراری رابطه با عربستان و بهبود رابطه با برخی کشورهای منطقه و با پادرمیانی قطر و عراق برقراری رابطه با مصر در آینده نزدیک است.

آنچه اتفاق افتاده خیلی اهمیت استراتژیک ندارد و یک توافق نانوشته و محدودی بین ایران و آمریکا بر سر مسائل غیربرجامی است که طی آن ایران غنی‌سازی خود را از 60 درصد افزایش ندهد. از آنطرف آمریکا هم در قبال تعهدات ایران تعهد کرده که مطالباتش از عراق پرداخت شود. هیچ یک از طرفین برنده نشدند و تنها امتیازات متقابلی به هم داده‌اند.

جریانی که اجازه نداد برجام در دوران روحانی و ظریف به نتیجه برسد و با آن مخالفت می‌کردند. این جریان هنگامی که دولت را در اختیار گرفت به دنبال احیای برجام با روشی رفت که در نهایت به نتیجه نرسید. در شرایط کنونی نیز به دلیل مشکلات اقتصادی موجود در کشور این جریان به این نتیجه رسیده که از برخی خواسته‌های گذشته خود عدول کند تا بتواند به یک توافق دست پیدا کند. در نتیجه رویکردی که این جریان فکری و سیاسی در کشور درباره برجام در پیش گرفت در به وجود آمدن شرایط کنونی نقش داشته است.