برچسب ایران و اروپا

سفیر پیشین ایران در آفریقای جنوبی درباره پایداری توافق ایران با ترامپ گفت: ترامپ ۲۰۲۴ با پشتوانه تجربه چهار سال زمامداری و پیروزی قاطع، تقریبا همه ارکان قدرت اعم از ریاست جمهوری، کنگره (مجلس نمایندگان و سنا) را در دست دارد. از زمان ریگان این اولین باری است که شاهد چنین اجماعی در سیاست داخلی آمریکا هستیم. این وضعیت هم برای ایران می‌تواند یک تهدید جدی باشد و هم فرصتی غیرقابل تکرار.

یک تحلیلگر سیاست خارجی بیان کرد: علی لاریجانی در چند سفر اخیر خود به عنوان نماینده رهبری، به منطقه رفته و مذاکراتی داشته‌ است. او سابقه و جایگاهی به عنوان مشاور رهبری دارد، اما هنوز نشانه محکمی از جدی یا فراهم بودن زمینه برای ایران و آمریکا جهت مذاکرات مشاهده نمی‌کنم.

یک کارشناس مسائل بین‌الملل می‌گوید: ممکن است مهر ماه ۱۴۰۴ اتحادیه اروپا مسئله مکانیسم ماشه علیه ایران را فعال کند. اگر ترامپ تا آن موقع وارد گفت‌و‌گو با ما نشود طبیعتا اروپایی‌ها را تحت فشار قرار می‌دهد تا مکانیسم ماشه را در شورای امنیت به کار گیرد و این خطرناک است. وقتی مکانیسم ماشه به کار گرفته شود تحریم‌های سازمان ملل هم بازمی‌گردد. از این رو باید این ملاحظات درنظر گرفته شود. البته که آقای عراقچی در صحبت‌های خود به اهمیت این مسئله اشاره کرده بود.

حتی اگر مذاکرات نهایی دوجانبه باشد، اتحادیه اروپا موقعیت خوبی برای کمک به شروع سریع این روند دارد، زیرا مقام عالی رهبری ایران در مذاکره با اروپا را باز نگه داشته‌اند. علاوه بر این، اروپا می‌تواند در غیاب تجربه تخصصی در میان مقام‌های دولت ترامپ از این وضعیت به نفع خود استفاده کرده و توصیه‌های فنی ارائه دهد.

با توجه به سخنان گروسی و پاسخ دیپلماتیک وزیر خارجه، حال ایران می‌تواند با آغاز گفت‌و‌گو با اروپا امتیازات بیشتری نیز کسب کند. اکنون موقعیت ایران در مذاکرات قوی‌تر است، ضمن آن که پیش‌تر نیز مقامات ایرانی از جمله عراقچی بر آمادگی ایران برای مذاکره با اروپا تأکید کرده بودند

مرتضی افقه می‌گوید: اگر مذاکرات به نتیجه نرسد و فشار حداکثری ترامپ نیز اعمال شود دیگر شرایط سابق برای فروش یک و نیم میلیون بشکه را نیز نخواهیم داشت و به نوعی به وضعیت سال ۱۳۹۸ باز می‌گردیم که حدود سیصد هزار بشکه نفت می‌فروختیم، با این تفاوت که سال ۱۳۹۸ دولت بالاخره منابعی داشت که جایگزین فروش نفت کند، یعنی بالاخره یک سری اوراق قرضه منتشر کرد، اموال و مایملک دولتی را فروخت، قیمت ارز را افزایش داد، اما اکنون هیچ کدام از این راهکار‌ها نیز دیگر وجود ندارد؛ بنابراین اگر این مذاکرات به نتیجه نرسد و تحریم‌ها برداشته نشود شرایط بسیار بسیار سختی در پیش خواهد بود.

سید عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در یادداشت خود در «لوپوئن» با توجه به لغو قرارداد‌های شرکت‌های اروپایی با نهاد‌های اقتصادی ایرانی پس از خروج آمریکا از برجام و وضع تحریم‌های ایالات متحده علیه تهران، می‌نویسد که اروپا باید در قبال خروج آمریکا از برجام قاطعیت نشان می‌داد، اما تروئیکای اروپایی در آن زمان واکنش درخور نشان نداد. او می‌نویسد: «مزایای اقتصادی وعده‌ داده‌ شده در چارچوب برجام هرگز تحقق نیافت و شرکت‌های اروپایی ترجیح دادند به جای رعایت تعهدات دولت‌هایشان به تحریم‌های آمریکا پایبند بمانند.»