برچسب ایران و اروپا

مذاکرات هسته‌ای ایران و تروئیکای اروپایی در استانبول کلید خورده است. اروپا در تلاش برای تثبیت جایگاه خود، و ترکیه در نقش میزبان، صحنه‌ای را رقم زده‌اند که می‌تواند معادلات قدرت را تغییر دهد.

دکتر "محمد محسن ابوالنور" پژوهشگر امور ایران معتقد است که هر دو طرف اروپایی و ایرانی به دنبال دستیابی به اهداف کلیدی از مذاکرات جاری هستند. او توضیح می‌دهد که اروپا مشتاق است به طور مستقیم در هرگونه توافق هسته‌ای احتمالی ایران با ایالات متحده مشارکت داشته باشد، نه این که صرفا به عنوان میانجی یا ناظر عمل کند.

فرانسه، بریتانیا و آلمان روز جمعه برای نخستین‌بار از زمان حملات ایالات متحده و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران در ماه ژوئن، مذاکرات رودررو با ایران برگزار خواهند کرد. به گفته دیپلمات‌ها، هدف از این گفت‌و‌گو‌ها سنجش تمایل تهران برای دستیابی به مصالحه‌ای با هدف جلوگیری از اعمال تحریم‌هاست

تنش‌ها میان ایران و کشور‌های غربی شدت گرفته و احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه بیش از هر زمان دیگری مطرح شده است؛ سازوکاری که در صورت فعال شدن، می‌تواند تمامی تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران را که پیش از توافق هسته‌ای برجام لغو شده بودند، بدون نیاز به رای گیری مجدد در شورای امنیت، دوباره برقرار کند. در صورت فعال شدن این ساز و کار، شش قطعنامه تحریمی بین سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ دوباره فعال خواهند شد.

اروپایی‌ها یک ماه به ایران فرصت داده‌اند تا در چارچوبی دیپلماتیک برخی از خواسته‌های آنها را برآورده کند تا سه کشور اروپایی نیز برای فرصت دادن به دیپلماسی بیشتر بازگشت قطعنامه‌های سازمان ملل متحد را به تاخیر بیاندازند

از زمان فعال شدن فرآیند مکانیسم ماشه در شورای امنیت تا زمان بازگشت ۶ قطعنامه پیشین (رخداد پس‌گشت) شورای امنیت ۳۰ روز برای بررسی این موضوع فرصت دارد. بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ فرآیند پس‌گشت یا اسنپ‌بک یک فرآیند خودکار است و اگر پس از ۳۰ روز شورای امنیت به تصمیمی برای تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ یا تعیین تکلیف ۶ قطعنامه پیشین نرسد، به صورت خودکار ۶ (و به تعبیری ۷) قطعنامه پیشین شورای امنیت مجددا برقرار خواهند شد.

خروج از NPT نه تنها فایده‌ای در پی نخواهد داشت که حتی می‌تواند به طرف‌های مقابل فرصت و حق اقدامات خصمانه‌تر چه در حوزه اقتصادی و چه نظامی را بدهد. نباید از یاد برد که عدم پیوستن به FATF و مخالفت تندرو‌ها با آن و اتفاقا آن هم باز بدون هیچ دلیل قانع کننده بار‌ها به یک خود تحریمی ویرانگر تعبیر شد و اکنون نیز به نظر می‌رسد اقدام تازه برای خروج از یک معاهده جهانی می‌تواند گل به خودی در میان میدان نبرد نظامی و سیاسی و اقتصادی برای ایران باشد که باید به تک تک تبعات آن توجه ویژه کرد.