برچسب ادبیات داستانی

بهانه این یادداشت درگذشت تلخ بهروز بدخشان، فعال ادبیات داستانی سه دهه اخیر اصفهان است. مرگ او ناگهانی و ناباورانه بود. اما هدف این یادداشت صرفا پرداختن به چگونگی مرگ او نیست؛ چراکه پیش از این، چنین مرگ‌های ناباورانه‌ای در فضای ادبی اصفهان بازهم داشته‌ایم؛ روزبه فقیرزاده، رضا رحیمی و عبدالله شاه‌سیاه از این جمله‌اند. همه امیدمان این است که آخرین باشد. یقین مرگ از هرچیز دیگر به ما نزدیک‌تر است و ما «شکاریم یک سر پیش او» و اعتراضی به آن نیست. این یادداشت نیز اختصاص به یک فرد ندارد.

هم‌زیستی مسالمت‌آمیز نوع بشر، از رهگذر اخلاق به دست می‌آید و انسان‌ها برای اینکه موفق شوند ضمن زنده‌بودن، چند روزی را هم زندگی کنند، نیازمند پایبندی به اخلاق هستند. در این میان، داستان به مثابه یک اهرم عمل می‌کند، اهرمی که تاب و توان محتوای ادبی و پیام اخلاقی را چند برابر کرده و دل و جان و عقل و وجدان مخاطب را نشانه رفته. داستان، با ترسیم آینده پایدار و ناپایدار اخلاق و غیر آن، به خواننده یاری می‌دهد تا قوه آینده‌نگری خود را تقویت کند و بیش از لذت ضمنی یک عمل، به نتیجه نهایی آن توجه داشته باشد.

نسترن مکارمی نویسنده‌ای اصالتا جنوبی (خوزستانی) است ومثل بسیاری نویسندگان جنوب چنته‌اش پر از قصه‌های شگفت است. به نظر می‌رسد نفت، جنگ، دریا و شرجی سرزمین‌های جنوب را به بستری قصه‌خیز تبدیل کرده و راویان آنجا را به قصه‌گویانی بی نظیر و اینگونه است که نویسنده بزرگی مثل ساعدی ماه‌ها خودش را در آبادی‌های جنوب آواره می‌کند و با مردمان آن دیار می‌زید تا قصه‌های غریب ترس‌ولرز را بیافریند. قصه‌هایی که اولین نمونه‌های رئالیسم جادویی در ایران و شاید جهان هستند! نسترن مکارمی فرزند جنوب است. جنگ را به چشم خویش دیده و نفرین نفت را بی‌واسطه لمس کرده ست.

شما می‌خواهید همه‌چیز آن‌طور روایت شود که می‌خواهید! مثلا بگویم دلیل اینکه من به آن خانه برنگشته بودم، به‌خاطر اتفاقی بود که سه سال پیش توی آن خانه رخ داده بود! آدمی است دیگر؛ دوست دارد زمین و زمان را به‌هم بدوزد. شما از اینکه اینطوری مسائل را به‌هم گره بزنید، نان می‌خورید! بله… بله… متوجهم! من باید بروم سر اصل مطلب! این‌ها همه حاشیه‌اند. برای شما هرچیزی که خارج از آن خانه گفته شود، حاشیه است. شما چه می‌دانید، تمامی آن خانه حاشیه بود! منظورم این است که اصل مطلب جای دیگری بود. جای دیگر منظورم از نظر مکانی نیست.