دسته دین ، حوزه و اندیشه

تبدیل «زندگی کردن» به «فهمیدن زندگی» / وقتی جامعه را مثل یک متن می‌خوانیم

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا، زهرا سلیمانی اقدم نوشت: چرا «جامعه‌شناسانه» اندیشیدن می‌شود دغدغه نویسنده؟ تفاوت روش جامعه‌شناسی در سیر شناخت ما با مثلا روش‌های علوم سیاسی، حقوق، روانشناسی، هنر، مدیریت یا زبان شناسی چیست؟ به صورت طبیعی واقعیتی جامعه‌شناسانه وجود ندارد. هیچ تقسیم‌بندی طبیعی در جهان انسانی وجود ندارد. نویسنده توضیح می‌دهد که روش‌های شناخت ما چهارچوب‌هایی هستند که از آنها برای فهم جهان استفاده می‌کنیم و این چهارچوب‌ها در مناسبات بین زبان و تجربه، ورز داده می‌شوند و شکل می‌گیرند.

نشست تخصصی «اینترنت و آموزش» برگزار می‌شود

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، در این نشست که یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ از ساعت ۱۳ تا ۱۵ با دبیری علمی محمدجواد بیژنی برگزار می‌شود، مرتضی هادیان (عضو هیئت‌علمی دانشگاه فرهنگیان تهران)، محمدرضا عاطفی (عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد تهران جنوب و رئیس هیئت‌مدیره گروه مشاوره هوش مصنوعی ناب)، داوود مسعودی (مدیر اندیشکده حکمرانی هوشمند) و شبنم ودادتقوی (معلم و مدرس تلویزیونی ایران و دانشگاه فرهنگیان) حضور خواهند داشت.

طرح ۱۹ بندی دیپلمات و متفکر برجسته تبریزی برای نجات ایران / چند کلمه درباره «یک کلمه»/ از پاریس تا تبریز؛ تولد حقوق بشر در جامه آیات و روایات

گروه اندیشه: امین یاری مقاله راهبردی نوشته در دو ماهنامه چشم انداز ایران در باره ابربحران ایران یعنی قانون. یاری معتقد است رساله «یک کلمه» نوشته میرزا یوسف‌خان مستشارالدوله، نه‌تنها یک متن تاریخی، بلکه از منظر نظری و تئوریک، مانیفست بیداری ایرانیان در عصر ناصری است. نویسنده که خود دیپلماتی باذکاوت و اصلاح‌طلبی عمل‌گرا بود، با مشاهده نظم و ترقی در غرب، ریشه تمام دردهای ایران را در نبود «قانون» یافت. او چهل سال پیش از مشروطه، با نگارش این رساله، مفاهیم مدرن «اعلامیه حقوق بشر فرانسه» را با ظرافتی بی‌نظیر به زبان فقهی و قرآنی ترجمه کرد تا ثابت کند پیشرفت و حاکمیت قانون، هیچ تضادی با جوهره دین ندارد.

روحت را پرواز بده: تاریخ شخصی مقاومت

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، این اثر که روایتی شخصی از مقاومت و زیستِ فکری یانیس واروفاکیس است، توسط رسول قنبری، فرشاد اسدپور و سعید یعقوبی‌فرد ترجمه می‌شود و انتشارات مردم‌نگار و نشر سنور به‌صورت مشترک انتشار آن را برعهده دارند. یانیس واروفاکیس نامی آشنا برای مخاطبان حوزه‌های اقتصاد سیاسی، نقد سرمایه‌داری و سیاست‌ورزی انتقادی است. او اقتصاددان، رهبر سیاسی و نویسنده‌ی مجموعه‌ای از کتاب‌های پرفروش در سال‌های اخیر بوده که هم در فضای دانشگاهی و هم در میان خوانندگان عمومی، بحث‌برانگیز و خواندنی ظاهر شده‌اند.

فرصتی برای تقویت اعتماد و سرمایه اجتماعی

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا، کتاب «روابط عمومی در عرصه بحران و فرهنگ» به قلم محمد صائبی، فعال حوزه رسانه و روابط‌عمومی منتشر شد، این اثر دربردارنده مباحثی درباره مدیریت مؤثر بحران در روابط عمومی با شناخت و درک مؤلفه‌های فرهنگی است.

خشونت‌های پنهانی که جامعه را از درون می‌بلعد/ «مدنیت» تنها راه نجات از دو قطبی ها و فروپاشی اجتماعی

گروه اندیشه: سایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات گفت و گویی انجام داده با پژمان برخورداری، مترجم کتاب «خشونت و مدنیت»، اثر اتین بالیبار. این گفت‌وگو به بررسی لایه‌های زیرین قدرت، طرد اجتماعی و امکان زندگی مشترک در جهان پرتنش امروز می‌پردازد. و معتقد است خشونت تنها یک پدیده دولتی نیست بلکه باید آن را در لایه ها و بخش های مختلف جامعه، اقتصاد و فرهنگ هم جستجو کرد. از منظر مترجم بالیبار در این اثر، خشونت را از زاویه‌ای غیرفرمال و غیرارادی بررسی می‌کند. او معتقد است خشونت فقط در جنگ و سرکوب خلاصه نمی‌شود، بلکه در ساختارها، مرزبندی‌های نژادی و فرایندهای «حذف و طرد اجتماعی» ریشه دارد. از نظر مولف، برخلاف تصور رایج، این کتاب یک دستورالعمل اجرایی نیست؛ بلکه چارچوبی برای فهم عمیق‌تر از «امر اجتماعی» است. مترجم تأکید می‌کند که سیاست‌گذار فرهنگی باید بداند مدیریت جامعه فقط کنترل بحران نیست، بلکه درک ریشه‌های تعارض و جلوگیری از تبدیل «اختلاف» به «حذف متقابل» است. از این رو این کتابی است که هم جامعه و هم مسئولان آن را به دقت باید مطالعه بکنند. اما نسبت این کتاب با جامعه ایران چیست؟ در دوران بحران و ناآرامی، گفتار عمومی معمولاً به سمت دوگانه‌های تند (حق/باطل یا امنیت/تهدید) می‌رود. بالیبار به ما می‌آموزد که اگر تعارض‌ها در سطح «سیاسی و مدنی» مدیریت نشوند، جامعه به سمت «خشونت افراطی و انهدام متقابل» سقوط خواهد کرد. بر این اساس، نویسنده از مدنیت به مثابه استراتژی بقا یاد کرده و هدف اصلی خود را دفاع نوعی «سیاست ضد فروپاشی» قرار داده است. مدنیت در اینجا نه یک امر تزئینی، بلکه تنها شرط ممکن برای حفظ پیوندهای جمعی در دنیایی است که نابرابری و سلطه در آن واقعیت‌های صُلب هستند. در این گفت و گو تاکید مهم مترجم کتاب آن است که این کتاب برای مطالعه شتاب‌زده نیست؛ بلکه ضرورت دارد با مفاهیمی چون «خشونت غیرقابل‌تبدیل» کلنجار رفت تا پیش‌فرض‌های ما درباره سیاست و شهروندی بازسازی شود. این گفت و گو را در ادامه می خوانید:

نشست «کتابخوانی در جنگ»

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین در نشست «کتابخوانی در جنگ» دکتر نعمت الله فاضلی استاد دانشگاه سخنرانی خواهد کرد. بر اساس این گزارش، این نشست فردا یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ ساعت۱۷ در تهران، خیابان انقلاب، روبه روی در اصلی دانشگاه، پلاک ۱۲۳۶ برگزار می شود. 

دختران میناب رقم زننده قهرمانی ایرانیان / میناب بنیاد اسطوره های مقاومت ایران / قربانیان میناب عامل نوزایی و آگاه کننده جهان

گروه اندیشه: دکتر حسینعلی قبادی استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت‌مدرس مقاله ای در باره قربانیان تجاوز آمریکا و اسراییل با عنوان «بیتاب قربانیان میناب» نوشته که در کانال خانه اندیشمندان علوم انسانی منتشر شده است. در نوشته قبادی بمباران میناب به‌عنوان رخدادی فاجعه بار، از منظر نقد ادبی با رویکردی تحلیلی و اسطوره‌شناختی، فاجعه بمباران مدرسه «شجره طیبه» میناب را نه یک رویداد نظامی صرف، بلکه یک نقطه عطف تاریخی و ادبی در وجدان جمعی ایرانیان برمی‌شمارد. مقاله قبادی دارای چهار قسمت مهم و یک نتیجه گیری است. او ابتدا به پیوند عاطفه و ادبیات می پردازد. نویسنده معتقد است حوادث بزرگ تاریخی زمانی ماندگار می‌شوند که با «عاطفه بشری» گره بخورند. او فاجعه میناب را فراتر از آمارهای نظامی، عنصری می‌بیند که «بنیاد ادبیات» و «اسطوره‌های نوین» ایران را شکل می‌دهد. این رخداد، موج ادبیات مقاومت را به یک جریان پایدار و ماندگار تبدیل خواهد کرد.او سپس به کهن‌الگوی قربانی معصوم اشاره می کند. قبادی تاکید می کند از منظر نقد اسطوره‌ای (آرکی‌تایپی)، شهادت دختران معصوم میناب تکرار به‌روزشدۀ سرنمون «قربانی بی‌گناه» است. نویسنده میان این فاجعه و اسطوره‌هایی چون ایفیگنیا (یونان)، سیاوش (ایران) و امام حسین (ع) (عاشورا) پیوند برقرار می‌کند. در همه این الگوها، قربانی کشته می‌شود تا جامعه بیدار شده و عدالت نوزایی شود. تفاوت تراژیک در اینجاست که در اسطوره، گاه معجزه‌ای رخ می‌دهد، اما در واقعیت میناب، کلاس درس به محراب خونین تبدیل شده و هیچ معجزه‌ای جز «بیداری وجدان‌ها» رخ نداده است. نمادشناسی شجره طیبه محور دیگری است که در مقاله دکتر حسینعلی قبادی به چشم می خورد. نام مدرسه («شجره طیبه» به معنای درخت پاک) خود یک کهن‌الگوست. درخت نماد تداوم تمدن و پیوند زمین و آسمان است. بمباران این مدرسه، معادل «بریدن درخت مقدس» در اساطیر است که زخمی التیام‌ناپذیر بر روح جمعی می‌گذارد. اما نویسنده تأکید می‌کند که بریدن شاخه‌های این درخت، باعث عمیق‌تر شدن ریشه‌های آن در خاکِ وجدان ایرانی می‌شود. تبدیل مکان به موقعیت نمادین نیز از دیگر محورهای مقاله قبادی است. میناب از یک نقطه جغرافیایی به یک «مکان مقدس» در حافظه ملی تبدیل شده است؛ مشابه کربلا که پیش از عاشورا دشتی گمنام بود. این فاجعه چهرۀ واقعی مدعیان حقوق بشر را فاش کرده و مذاکرات سیاسی را به «خدعه‌ای» در میانۀ خون بدل ساخته است. نتیجه آن که در لایه‌های عمیق فرهنگ ایرانی‌-اسلامی، شهادت پایان نیست بلکه آغاز «بی‌پایانی آرمان» است. دختران میناب اگرچه در سپیده‌دم زندگی پرپر شدند، اما به کهن‌الگوهای جاودانه‌ای بدل گشتند که آینده قهرمانی ایران را رقم می‌زنند. این متن با استناد به اشعار محتشم کاشانی و سعدی، بر لرزش عرش از این ستم و پایداری ابدی این نام‌ها تأکید می‌کند. این مطلب را در ادامه می خوانید: