دسته هوش مصنوعی

هوش مصنوعی (به انگلیسی: Artificial intelligence) (به اختصار: AI)، هوشی است که توسط ماشین‌ها ظهور پیدا می‌کند، در مقابل هوش طبیعی[الف] که توسط جانوران شامل انسان‌ها نمایش می‌یابد. اما پیش از هرچیز باید این موضوع را دانست که کلمه هوش، نشان دهنده امکان استدلال است و اینکه آیا هوش مصنوعی می‌تواند به توانایی استدلال دست یابد یا خیر، خود موضوع اختلاف محققان است. کتاب‌های AI پیشرو، این شاخه را به عنوان شاخه مطالعه بر روی «عوامل هوشمند» تعریف می‌کنند: هر سامانه‌ای که محیط خود را درک کرده و کنش‌هایی را انجام می‌دهد که شانسش را در دستیابی به اهدافش بیشینه می‌سازد.[ب] برخی از منابع شناخته شده از اصطلاح «هوش مصنوعی» جهت توصیف ماشینی استفاده می‌کنند که عملکردهای «شناختی» را از روی ذهن انسان‌ها تقلید می‌کنند، همچون «یادگیری» و «حل مسئله»، با این حال این تعریف توسط محققان اصلی در زمینه AI رد شده است.[پ][۲][۳]

کاربردهای هوش مصنوعی شامل موتورهای جستجو پیشرفتهٔ وب (مثل گوگل و بینگ)، سامانه توصیه‌گر (که توسط یوتیوب، آمازون و نتفلیکس استفاده می‌شوند.)، فهم زبان انسان‌ها (همچون سیری ، جمنای و آمازون الکسا)، خودروهای خودران (مثل تسلا)، هوش مصنوعی مولد یا خلاقیت محاسباتی (مثل چت‌جی‌پی‌تی یا تولید اثر هنری مانند دال-ئی و میدجرنی) تصمیم‌گیری خودکار و رقابت در بالاترین سطوح سامانه‌های بازی استراتژیک (همچون شطرنج و گو). با بیشتر شدن توانایی ماشین‌ها، وظایفی که نیازمند «هوشمندی» هستند اغلب از تعریف AI برداشته می‌شود، پدیده‌ای که به آن اثر هوش مصنوعی گفته می‌شود. به عنوان مثال، فهم نوری کاراکتر را اغلب از چیزهایی که AI در نظر گرفته می‌شوند مستثنی می‌کنند، چرا که این فناوری تبدیل به فناوری عادی و روزمره‌ای شده است.[۴][۵][۶]

هوش مصنوعی در سال ۱۹۵۶ میلادی تبدیل به شاخه‌ای آکادمیک شد و در سال‌های پس از آن چندین موج خوش‌بینی را تجربه کرده و مجدد دچار امواج ناامیدی و کمبود بودجه شده (که به آن «زمستان AI» می‌گویند)، سپس فناوری‌های جدیدی در پی آن آمده و موفقیت و بودجه‌های تحقیقاتی این حوزه مجدداً احیا گشته‌اند. تحقیقات AI رهیافت‌های متفاوتی را از زمان تأسیسش امتحان کرده و آن‌ها را کنار گذاشته است، رهیافت‌هایی چون: شبیه‌سازی مغز، مدل‌سازی حل مسئله توسط مغز انسان، منطق صوری، بانک‌های اطلاعاتی بزرگ دانش و تقلید رفتار جانوران. در اولین دهه‌های قرن ۲۱ میلادی، یادگیری ماشینی که شدیداً از آمار ریاضیاتی بهره می‌برد در این حوزه غلبه داشت و این فناوری اثبات کرد که به شدت موفق است و به حل چندین مسئله چالش‌برانگیز در صنعت و فضای آکادمیک کمک نمود.[۷][۸]

شاخه‌های مختلف تحقیقات هوش مصنوعی حول اهداف به‌خصوصی متمرکز بوده و از ابزارآلات خاصی استفاده می‌کنند. اهداف سنتی تحقیقات AI شامل این موارد اند: استدلال، نمایش دانش، برنامه‌ریزی، یادگیری، پردازش زبان طبیعی، ادراک و توانایی در جابجایی و دستکاری اشیاء.[ت] هوش جامع (توانایی حل مسائل دلخواه) در میان اهداف بلند مدت این حوزه است. جهت حل چنین مسائلی، محققان AI فنون حل مسئله وسیع و یکپارچه‌ای را شامل این موارد به کار بسته‌اند: جست‌وجو و بهینه‌سازی ریاضیاتی، منطق صوری، شبکه‌های عصبی مصنوعی و روش‌های مبنی بر آمار، احتمالات و اقتصاد. AI همچنین با حوزه‌هایی چون علوم کامپیوتر، روان‌شناسی، زبان‌شناسی، فلسفه و بسیاری از حوزه‌های دیگر مرتبط است.[۹]

این شاخه بر این فرض بنا شده است که هوش انسانی «را می‌توان به دقت توصیف نمود، به طوری که می‌توان آن را توسط یک ماشین شبیه‌سازی نمود».[ث] این فرض بحث‌های فلسفی را پیرامون ذهن و اخلاقیات خلق موجودات هوشمند برانگیخته است، موجوداتی که دارای هوش شبیه-انسان اند. این مسائل توسط افسانه‌ها، داستان‌های تخیلی و فلسفه از زمان‌های باستان مورد کاوش واقع شده‌اند. ادبیات علمی-تخیلی و آینده‌پژوهی نیز پیشنهاد می‌دهند که AI با پتانسیل و قدرت عظیمی که دارد، ممکن است منجر به ایجاد ریسک وجودی برای بشریت گردد.

اگر هوش مصنوعی به بانک‌ها حمله کند، چه اتفاقی می‌افتد؟

عامل‌های هوش مصنوعی اکنون می‌توانند آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری را با سرعت و مقیاسی بسیار فراتر از هکرهای انسانی شناسایی کنند. بانک‌ها و شرکت‌های فناوری برای مقابله با این تهدید آماده می‌شوند، اما رفتارهای پیش‌بینی‌نشده برخی عامل‌ها نگرانی‌ها را افزایش داده است. حمله موفق به یک بانک می‌تواند اختلالی فراتر از یک شرکت ایجاد کند.

تصویر کاربران اوپن‌ای‌آی سر از اینترنت درآورد؛ ماجرا چه بود؟

پس از انتشار ۵۳ تصویر کاربران در وب‌سایت‌های عمومی توسط عوامل هوش مصنوعی اوپن‌ای‌آی، این شرکت ضمن نامناسب خواندن این اقدام، اعلام کرد برای حذف محتوا با ارائه‌دهندگان خدمات همکاری می‌کند.

هوش مصنوعی Muse متا خودسرانه یک خریدار غریبه را به محل خانه کاربر فرستاد

عامل هوش مصنوعی «میوز» (Muse) متعلق به متا، به‌طور خودکار فرایند فروش در «فیس‌بوک مارکت‌پلیس» را مدیریت کرد و بدون کسب اجازه، نشانی کاربر را به اشتراک گذاشت و هماهنگی‌های لازم برای تحویل کالا را انجام داد.

آیا ربات می‌تواند خانه را بهتر از انسان تمیز کند؟

یک شرکت رباتیک مستقر در سان‌فرانسیسکو بر این باور است که ربات‌های انسان‌نما می‌توانند در زمینه‌ای موفق شوند که اتوماسیون تاکنون در آن با دشواری روبه‌رو بوده است: حرکت در محیط شلوغ، نامنظم و غیرقابل‌پیش‌بینی خانه‌ها و ارائه خدمات نظافت.

دختران ایرانی در میدان رباتیک

خبرگزاری فرانسه با انتشار ویدئویی نوشت: صدها کودک و نوجوان در تهران در مسابقات رباتیک «روبوکاپ آزاد ایران» شرکت کردند؛ رویدادی که دختران ایرانی نیز در آن با حضور و رقابت خود، استعدادها و توانمندی‌هایشان را به نمایش گذاشتند. این مسابقات در شرایطی برگزار می‌شود که ایران با وجود تحریم‌ها، در تلاش است توانمندی‌های خود را در حوزه فناوری و هوش مصنوعی توسعه دهد.