مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
هوش مصنوعی (به انگلیسی: Artificial intelligence) (به اختصار: AI)، هوشی است که توسط ماشینها ظهور پیدا میکند، در مقابل هوش طبیعی[الف] که توسط جانوران شامل انسانها نمایش مییابد. اما پیش از هرچیز باید این موضوع را دانست که کلمه هوش، نشان دهنده امکان استدلال است و اینکه آیا هوش مصنوعی میتواند به توانایی استدلال دست یابد یا خیر، خود موضوع اختلاف محققان است. کتابهای AI پیشرو، این شاخه را به عنوان شاخه مطالعه بر روی «عوامل هوشمند» تعریف میکنند: هر سامانهای که محیط خود را درک کرده و کنشهایی را انجام میدهد که شانسش را در دستیابی به اهدافش بیشینه میسازد.[ب] برخی از منابع شناخته شده از اصطلاح «هوش مصنوعی» جهت توصیف ماشینی استفاده میکنند که عملکردهای «شناختی» را از روی ذهن انسانها تقلید میکنند، همچون «یادگیری» و «حل مسئله»، با این حال این تعریف توسط محققان اصلی در زمینه AI رد شده است.[پ][۲][۳]
کاربردهای هوش مصنوعی شامل موتورهای جستجو پیشرفتهٔ وب (مثل گوگل و بینگ)، سامانه توصیهگر (که توسط یوتیوب، آمازون و نتفلیکس استفاده میشوند.)، فهم زبان انسانها (همچون سیری ، جمنای و آمازون الکسا)، خودروهای خودران (مثل تسلا)، هوش مصنوعی مولد یا خلاقیت محاسباتی (مثل چتجیپیتی یا تولید اثر هنری مانند دال-ئی و میدجرنی) تصمیمگیری خودکار و رقابت در بالاترین سطوح سامانههای بازی استراتژیک (همچون شطرنج و گو). با بیشتر شدن توانایی ماشینها، وظایفی که نیازمند «هوشمندی» هستند اغلب از تعریف AI برداشته میشود، پدیدهای که به آن اثر هوش مصنوعی گفته میشود. به عنوان مثال، فهم نوری کاراکتر را اغلب از چیزهایی که AI در نظر گرفته میشوند مستثنی میکنند، چرا که این فناوری تبدیل به فناوری عادی و روزمرهای شده است.[۴][۵][۶]
هوش مصنوعی در سال ۱۹۵۶ میلادی تبدیل به شاخهای آکادمیک شد و در سالهای پس از آن چندین موج خوشبینی را تجربه کرده و مجدد دچار امواج ناامیدی و کمبود بودجه شده (که به آن «زمستان AI» میگویند)، سپس فناوریهای جدیدی در پی آن آمده و موفقیت و بودجههای تحقیقاتی این حوزه مجدداً احیا گشتهاند. تحقیقات AI رهیافتهای متفاوتی را از زمان تأسیسش امتحان کرده و آنها را کنار گذاشته است، رهیافتهایی چون: شبیهسازی مغز، مدلسازی حل مسئله توسط مغز انسان، منطق صوری، بانکهای اطلاعاتی بزرگ دانش و تقلید رفتار جانوران. در اولین دهههای قرن ۲۱ میلادی، یادگیری ماشینی که شدیداً از آمار ریاضیاتی بهره میبرد در این حوزه غلبه داشت و این فناوری اثبات کرد که به شدت موفق است و به حل چندین مسئله چالشبرانگیز در صنعت و فضای آکادمیک کمک نمود.[۷][۸]
شاخههای مختلف تحقیقات هوش مصنوعی حول اهداف بهخصوصی متمرکز بوده و از ابزارآلات خاصی استفاده میکنند. اهداف سنتی تحقیقات AI شامل این موارد اند: استدلال، نمایش دانش، برنامهریزی، یادگیری، پردازش زبان طبیعی، ادراک و توانایی در جابجایی و دستکاری اشیاء.[ت] هوش جامع (توانایی حل مسائل دلخواه) در میان اهداف بلند مدت این حوزه است. جهت حل چنین مسائلی، محققان AI فنون حل مسئله وسیع و یکپارچهای را شامل این موارد به کار بستهاند: جستوجو و بهینهسازی ریاضیاتی، منطق صوری، شبکههای عصبی مصنوعی و روشهای مبنی بر آمار، احتمالات و اقتصاد. AI همچنین با حوزههایی چون علوم کامپیوتر، روانشناسی، زبانشناسی، فلسفه و بسیاری از حوزههای دیگر مرتبط است.[۹]
این شاخه بر این فرض بنا شده است که هوش انسانی «را میتوان به دقت توصیف نمود، به طوری که میتوان آن را توسط یک ماشین شبیهسازی نمود».[ث] این فرض بحثهای فلسفی را پیرامون ذهن و اخلاقیات خلق موجودات هوشمند برانگیخته است، موجوداتی که دارای هوش شبیه-انسان اند. این مسائل توسط افسانهها، داستانهای تخیلی و فلسفه از زمانهای باستان مورد کاوش واقع شدهاند. ادبیات علمی-تخیلی و آیندهپژوهی نیز پیشنهاد میدهند که AI با پتانسیل و قدرت عظیمی که دارد، ممکن است منجر به ایجاد ریسک وجودی برای بشریت گردد.
در سال های اخیر شاهد هستیم استفاده عمومی از هوش مصنوعی و ترکیب آن با شبکه های اجتماعی، در حال تغییر مرز میان واقعیت و جعل است؛ فناوریای که میتواند تصویر، صدا، ویدئو و حتی روایت های تاریخی را چنان بازسازی کند که تشخیص حقیقت برای انسان دشوار شود. مسئله دیگر فقط ساخت یک تصویر جعلی نیست؛ بلکه امکان تولید انبوه روایتهای باورپذیر و دستکاری حافظه جمعی است که پیامدهای اجتماعی، فرهنگی و علمی دارد.
زهرا شارع، بنیانگذار و معاون عملیات دادافزار، از شرکتهای عضو پارک ملی علوم و فناوریهای نرم و صنایع فرهنگی، با تشریح رویکرد این مجموعه در توسعه خدمات دیجیتال حقوقی و قضایی گفت: دادافزار بهعنوان اپراتور ارائه و مدیریت خدمات غیرحضوری قوه قضائیه، با هدف سادهسازی فرآیندهای پیچیده و زمانبر حقوقی و کاهش وابستگی به مراجعات حضوری، امکان مدیریت بخش عمدهای از این فرآیندها را در یک تجربه دیجیتال یکپارچه فراهم کرده است.
دبیر اجرایی هفدهمین کنگره بینالمللی و بیستوسومین کنگره ملی ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی تشخیص پزشکی ایران با هشدار نسبت به استفاده خودسرانه از پلتفرمهای هوش مصنوعی برای تفسیر نتایج آزمایش گفت: مردم نباید صرفاً بر اساس تفسیر یک سامانه هوش مصنوعی درباره بیماری یا مصرف دارو تصمیمگیری کنند، این سامانهها میتوانند به پزشک در تفسیر نتایج کمک کنند، اما جایگزین تصمیمگیری پزشکی نیستند.
انویدیا ابزار جدیدی معرفی کرده است که میتواند چند رایانه موجود در یک شبکه خانگی را برای اجرای وظایف هوش مصنوعی به یکدیگر متصل کند و از توان پردازشی بلااستفاده آنها استفاده کند.
پژوهشهای نوظهور نشان میدهند که هرچه بیشتر از هوش مصنوعی استفاده کنیم، ممکن است تأثیر منفی بیشتری بر تواناییهای تفکر انتقادی ما داشته باشد. اما این تأثیر بستگی به نوع وظایفی دارد که برای آن از هوش مصنوعی استفاده میکنیم و نحوه استفاده از آن.
ویدئوهای ساختهشده با هوش مصنوعی آنقدر واقعی شدهاند که گاهی تشخیص حقیقت از فریب، حتی برای چشمهای آموزشدیده هم آسان نیست. اما با شناخت چند نشانهی مهم، کمتر فریب میخوریم.
تصویر پروفایل شما در شبکه اجتماعی، نخستین کارت ویزیتی است که مخاطب با آن روبرو میشود. یک عکس پرتره باکیفیت و متناسب، حس اعتماد، پرستیژ کاری و حرفهای بودن را منتقل میکند.