دسته هوش مصنوعی

هوش مصنوعی (به انگلیسی: Artificial intelligence) (به اختصار: AI)، هوشی است که توسط ماشین‌ها ظهور پیدا می‌کند، در مقابل هوش طبیعی[الف] که توسط جانوران شامل انسان‌ها نمایش می‌یابد. اما پیش از هرچیز باید این موضوع را دانست که کلمه هوش، نشان دهنده امکان استدلال است و اینکه آیا هوش مصنوعی می‌تواند به توانایی استدلال دست یابد یا خیر، خود موضوع اختلاف محققان است. کتاب‌های AI پیشرو، این شاخه را به عنوان شاخه مطالعه بر روی «عوامل هوشمند» تعریف می‌کنند: هر سامانه‌ای که محیط خود را درک کرده و کنش‌هایی را انجام می‌دهد که شانسش را در دستیابی به اهدافش بیشینه می‌سازد.[ب] برخی از منابع شناخته شده از اصطلاح «هوش مصنوعی» جهت توصیف ماشینی استفاده می‌کنند که عملکردهای «شناختی» را از روی ذهن انسان‌ها تقلید می‌کنند، همچون «یادگیری» و «حل مسئله»، با این حال این تعریف توسط محققان اصلی در زمینه AI رد شده است.[پ][۲][۳]

کاربردهای هوش مصنوعی شامل موتورهای جستجو پیشرفتهٔ وب (مثل گوگل و بینگ)، سامانه توصیه‌گر (که توسط یوتیوب، آمازون و نتفلیکس استفاده می‌شوند.)، فهم زبان انسان‌ها (همچون سیری ، جمنای و آمازون الکسا)، خودروهای خودران (مثل تسلا)، هوش مصنوعی مولد یا خلاقیت محاسباتی (مثل چت‌جی‌پی‌تی یا تولید اثر هنری مانند دال-ئی و میدجرنی) تصمیم‌گیری خودکار و رقابت در بالاترین سطوح سامانه‌های بازی استراتژیک (همچون شطرنج و گو). با بیشتر شدن توانایی ماشین‌ها، وظایفی که نیازمند «هوشمندی» هستند اغلب از تعریف AI برداشته می‌شود، پدیده‌ای که به آن اثر هوش مصنوعی گفته می‌شود. به عنوان مثال، فهم نوری کاراکتر را اغلب از چیزهایی که AI در نظر گرفته می‌شوند مستثنی می‌کنند، چرا که این فناوری تبدیل به فناوری عادی و روزمره‌ای شده است.[۴][۵][۶]

هوش مصنوعی در سال ۱۹۵۶ میلادی تبدیل به شاخه‌ای آکادمیک شد و در سال‌های پس از آن چندین موج خوش‌بینی را تجربه کرده و مجدد دچار امواج ناامیدی و کمبود بودجه شده (که به آن «زمستان AI» می‌گویند)، سپس فناوری‌های جدیدی در پی آن آمده و موفقیت و بودجه‌های تحقیقاتی این حوزه مجدداً احیا گشته‌اند. تحقیقات AI رهیافت‌های متفاوتی را از زمان تأسیسش امتحان کرده و آن‌ها را کنار گذاشته است، رهیافت‌هایی چون: شبیه‌سازی مغز، مدل‌سازی حل مسئله توسط مغز انسان، منطق صوری، بانک‌های اطلاعاتی بزرگ دانش و تقلید رفتار جانوران. در اولین دهه‌های قرن ۲۱ میلادی، یادگیری ماشینی که شدیداً از آمار ریاضیاتی بهره می‌برد در این حوزه غلبه داشت و این فناوری اثبات کرد که به شدت موفق است و به حل چندین مسئله چالش‌برانگیز در صنعت و فضای آکادمیک کمک نمود.[۷][۸]

شاخه‌های مختلف تحقیقات هوش مصنوعی حول اهداف به‌خصوصی متمرکز بوده و از ابزارآلات خاصی استفاده می‌کنند. اهداف سنتی تحقیقات AI شامل این موارد اند: استدلال، نمایش دانش، برنامه‌ریزی، یادگیری، پردازش زبان طبیعی، ادراک و توانایی در جابجایی و دستکاری اشیاء.[ت] هوش جامع (توانایی حل مسائل دلخواه) در میان اهداف بلند مدت این حوزه است. جهت حل چنین مسائلی، محققان AI فنون حل مسئله وسیع و یکپارچه‌ای را شامل این موارد به کار بسته‌اند: جست‌وجو و بهینه‌سازی ریاضیاتی، منطق صوری، شبکه‌های عصبی مصنوعی و روش‌های مبنی بر آمار، احتمالات و اقتصاد. AI همچنین با حوزه‌هایی چون علوم کامپیوتر، روان‌شناسی، زبان‌شناسی، فلسفه و بسیاری از حوزه‌های دیگر مرتبط است.[۹]

این شاخه بر این فرض بنا شده است که هوش انسانی «را می‌توان به دقت توصیف نمود، به طوری که می‌توان آن را توسط یک ماشین شبیه‌سازی نمود».[ث] این فرض بحث‌های فلسفی را پیرامون ذهن و اخلاقیات خلق موجودات هوشمند برانگیخته است، موجوداتی که دارای هوش شبیه-انسان اند. این مسائل توسط افسانه‌ها، داستان‌های تخیلی و فلسفه از زمان‌های باستان مورد کاوش واقع شده‌اند. ادبیات علمی-تخیلی و آینده‌پژوهی نیز پیشنهاد می‌دهند که AI با پتانسیل و قدرت عظیمی که دارد، ممکن است منجر به ایجاد ریسک وجودی برای بشریت گردد.

آیا گسترش هوش‌مصنوعی تهدیدی برای گونه انسانی است؟

کارایی مشابه تکنولوژی با مغز انسان و درک مسائل پیچیده باعث ابراز نگرانی‌هایی از سوی مردم و حتی افراد پیشرو در این زمینه شده است. متخصصان، دستیابی نظری یک ماشین، برای انجام هر نوع وظیفه‌ حتی فراتر از انسان و بهبود خودکار را چشم‌انداز هوش مصنوعی می‌دانند. دستیابی به چنین ارتقایی از برخی جهات ممکن است احتمال خطر برای نسل انسان را افزایش دهد.

هواوی برای عرضه جدید‌ترین پردازنده‌ هوش مصنوعی برای رقابت با انویدیا آماده می‌شود

شرکت هواوی طبق گزارشی از وال‌استریت ژورنال برای آزمایش جدید‌ترین و قدرتمندترین پردازنده هوش مصنوعی خود آماده می‌شود. این شرکت امیدوار است که چیپ جدید هوش مصنوعی بتواند جایگزین پردازنده‌های پیشرفته شرکت انویدیا شود که در حال حاضر با محدودیت‌های سنگین صادراتی به چین و چندین کشور دیگر جهان روبرو هستند.

شرکت علی‌بابا چین از مدل‌های متن‌باز جدید Qwen3 رونمایی کرد

شرکت فناوری چینی علی‌بابا روز دوشنبه از خانواده جدید مدل‌های هوش مصنوعی متن‌باز خود با نام Qwen3 رونمایی کرد. این سری شامل مجموعه‌ای از مدل‌ها است که به گفته شرکت، توان رقابت با بهترین مدل‌های روز از جمله مدل‌های شرکت‌های آمریکایی چون اوپن‌ای‌آی و گوگل را دارد و حتی در برخی زمینه‌ها از آن‌ها پیشی می‌گیرد.

آتش‌سوزی بندرعباس یک «سونامی قابل پیشگیری» بود

بر اساس گزارش‌های اولیه حادثه بندرعباس، چند ضعف کلیدی مشهود بود: فقدان سیستم‌های هوشمند هشداردهی، نظارت لحظه‌ای ناکافی، عدم استفاده از داده‌های تاریخی و پیش‌بینی‌کننده برای ارزیابی ریسک و ناتوانی سیستم‌های مانیتورینگ سنتی در شناسایی سریع نقطه آغاز آتش‌سوزی. این…

گزارش وال‌استریت ژورنال از شکاف در اتحاد طلایی مایکروسافت و اوپن‌ای‌آی

سم آلتمن، مدیرعامل اوپن‌ای‌آی، زمانی از رابطه‌اش با مایکروسافت به عنوان «بهترین همکاری عرصه فناوری» یاد می‌کرد. ارتباطی نزدیک میان یک استارت‌آپ نوآور غولی کهنه‌کار که هم منابع کافی را برای اوپن‌ای‌آی فراهم کرد و هم مایکروسافت را به یکی از پیشتازان موج جدید فناوری بدل ساخت. اما به نظر می‌رسد که رابطه این دو شرکت به دلیل اختلافات روز افزون میان رهبران دو شرکت با چالش‌هایی مواجه است و بهترین همکاری عرصه فناوری رو به افول است.

مدیرعامل مایکروسافت می‌گوید ۳۰ درصد از تمام کد‌های شرکت را هوش مصنوعی می‌نویسد

ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، روز سه‌شنبه در رویداد LlamaCon در منلو پارک کالیفرنیا گفت در حال حاضر حدود ۳۰ درصد از کدهای موجود در پروژه‌های مایکروسافت توسط هوش مصنوعی نوشته می‌شوند. او در گفت‌وگویی با مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، گفت: «می‌توانم بگویم شاید ۲۰ تا ۳۰ درصد از کدهایی که امروز در ریپوی پروژه‌های ما هستند و برخی از پروژه‌های ما تقریبا تماما توسط نرم‌افزار نوشته شده‌اند.» همچنین به گفته او این مقدار همواره مداوم در حال افزایش است.

متا با یک اپلیکیشن هوش مصنوعی مستقل به جنگ ChatGPT می‌رود

متا با عرضه اپلیکیشن مستقل Meta AI، وارد رقابت مستقیم با ChatGPT می‌شود. این شرکت با این اپلیکیشن مستقل حالا تجربه‌ای جامع از یک دستیار هوش مصنوعی را در یک قالب واحد در اختیار کاربران قرار می‌دهد. این اپلیکیشن همچنین با چاشنی شبکه اجتماعی خود را از دیگر رقبا متمایز می‌سازد. افزون بر این متا با این اپلیکیشن پلی میان سخت‌افزار (عینک‌های هوشمند) و نرم‌افزار هوش مصنوعی برقرار کرده است و یک حالت صوتی پیشرفته و اختیاری را در اختیار کاربران گذاشته که به نظر حالت مکالمه‌ای بهتر و طبیعی‌تری دارد.

  لایه‌های عمیق هوش مصنوعی و لزوم سرمایه‌گذاری عظیم در آن

 محمدرضا معبودیان، رئیس کارگروه هوش مصنوعی اتاق ایران در این یادداشت نوشته است: امروزه هوش مصنوعی را به‌عنوان پنجره جدید معادلات جهانی معرفی می‌کنند که تعاملات ژئوپلتیک و فرامنطقه‌ای را تنظیم می‌کند. همچنین کنترل بر میزان پیشرفت علم و فناوری هوش…