مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
هوش مصنوعی (به انگلیسی: Artificial intelligence) (به اختصار: AI)، هوشی است که توسط ماشینها ظهور پیدا میکند، در مقابل هوش طبیعی[الف] که توسط جانوران شامل انسانها نمایش مییابد. اما پیش از هرچیز باید این موضوع را دانست که کلمه هوش، نشان دهنده امکان استدلال است و اینکه آیا هوش مصنوعی میتواند به توانایی استدلال دست یابد یا خیر، خود موضوع اختلاف محققان است. کتابهای AI پیشرو، این شاخه را به عنوان شاخه مطالعه بر روی «عوامل هوشمند» تعریف میکنند: هر سامانهای که محیط خود را درک کرده و کنشهایی را انجام میدهد که شانسش را در دستیابی به اهدافش بیشینه میسازد.[ب] برخی از منابع شناخته شده از اصطلاح «هوش مصنوعی» جهت توصیف ماشینی استفاده میکنند که عملکردهای «شناختی» را از روی ذهن انسانها تقلید میکنند، همچون «یادگیری» و «حل مسئله»، با این حال این تعریف توسط محققان اصلی در زمینه AI رد شده است.[پ][۲][۳]
کاربردهای هوش مصنوعی شامل موتورهای جستجو پیشرفتهٔ وب (مثل گوگل و بینگ)، سامانه توصیهگر (که توسط یوتیوب، آمازون و نتفلیکس استفاده میشوند.)، فهم زبان انسانها (همچون سیری ، جمنای و آمازون الکسا)، خودروهای خودران (مثل تسلا)، هوش مصنوعی مولد یا خلاقیت محاسباتی (مثل چتجیپیتی یا تولید اثر هنری مانند دال-ئی و میدجرنی) تصمیمگیری خودکار و رقابت در بالاترین سطوح سامانههای بازی استراتژیک (همچون شطرنج و گو). با بیشتر شدن توانایی ماشینها، وظایفی که نیازمند «هوشمندی» هستند اغلب از تعریف AI برداشته میشود، پدیدهای که به آن اثر هوش مصنوعی گفته میشود. به عنوان مثال، فهم نوری کاراکتر را اغلب از چیزهایی که AI در نظر گرفته میشوند مستثنی میکنند، چرا که این فناوری تبدیل به فناوری عادی و روزمرهای شده است.[۴][۵][۶]
هوش مصنوعی در سال ۱۹۵۶ میلادی تبدیل به شاخهای آکادمیک شد و در سالهای پس از آن چندین موج خوشبینی را تجربه کرده و مجدد دچار امواج ناامیدی و کمبود بودجه شده (که به آن «زمستان AI» میگویند)، سپس فناوریهای جدیدی در پی آن آمده و موفقیت و بودجههای تحقیقاتی این حوزه مجدداً احیا گشتهاند. تحقیقات AI رهیافتهای متفاوتی را از زمان تأسیسش امتحان کرده و آنها را کنار گذاشته است، رهیافتهایی چون: شبیهسازی مغز، مدلسازی حل مسئله توسط مغز انسان، منطق صوری، بانکهای اطلاعاتی بزرگ دانش و تقلید رفتار جانوران. در اولین دهههای قرن ۲۱ میلادی، یادگیری ماشینی که شدیداً از آمار ریاضیاتی بهره میبرد در این حوزه غلبه داشت و این فناوری اثبات کرد که به شدت موفق است و به حل چندین مسئله چالشبرانگیز در صنعت و فضای آکادمیک کمک نمود.[۷][۸]
شاخههای مختلف تحقیقات هوش مصنوعی حول اهداف بهخصوصی متمرکز بوده و از ابزارآلات خاصی استفاده میکنند. اهداف سنتی تحقیقات AI شامل این موارد اند: استدلال، نمایش دانش، برنامهریزی، یادگیری، پردازش زبان طبیعی، ادراک و توانایی در جابجایی و دستکاری اشیاء.[ت] هوش جامع (توانایی حل مسائل دلخواه) در میان اهداف بلند مدت این حوزه است. جهت حل چنین مسائلی، محققان AI فنون حل مسئله وسیع و یکپارچهای را شامل این موارد به کار بستهاند: جستوجو و بهینهسازی ریاضیاتی، منطق صوری، شبکههای عصبی مصنوعی و روشهای مبنی بر آمار، احتمالات و اقتصاد. AI همچنین با حوزههایی چون علوم کامپیوتر، روانشناسی، زبانشناسی، فلسفه و بسیاری از حوزههای دیگر مرتبط است.[۹]
این شاخه بر این فرض بنا شده است که هوش انسانی «را میتوان به دقت توصیف نمود، به طوری که میتوان آن را توسط یک ماشین شبیهسازی نمود».[ث] این فرض بحثهای فلسفی را پیرامون ذهن و اخلاقیات خلق موجودات هوشمند برانگیخته است، موجوداتی که دارای هوش شبیه-انسان اند. این مسائل توسط افسانهها، داستانهای تخیلی و فلسفه از زمانهای باستان مورد کاوش واقع شدهاند. ادبیات علمی-تخیلی و آیندهپژوهی نیز پیشنهاد میدهند که AI با پتانسیل و قدرت عظیمی که دارد، ممکن است منجر به ایجاد ریسک وجودی برای بشریت گردد.
شرکت هوش مصنوعی xAI متعلق به ایلان ماسک در حال آمادهسازی برای دور جدیدی از جذب سرمایه است؛ معاملهای که میتواند ارزش این شرکت نوظهور را تا ۲۰۰ میلیارد دلار برساند؛ حدود ۱۰ برابر بیشتر از ارزشی که اوایل سال گذشته برای آن در نظر گرفته شده بود. فایننشال تایمز میگوید صندوق ثروت ملی عربستان در این دور از جذب سرمایه شرکت ماسک نقش مهمی ایفا میکند.
در ادامه تلاشهای گسترده برای تقویت قابلیتهای هوش مصنوعی، شرکت متا پلتفرمز رسماً استارتآپ نوپای PlayAI را که در حوزه فناوری صوتی فعالیت میکند، تصاحب کرد. به گفته منابع آگاه و اسنادی که توسط بلومبرگ مشاهده شده، تمامی اعضای تیم PlayAI از هفته آینده به متا ملحق میشوند.
پلتفرم، ابزار و سرویسهای دیجیتالی متعددی در جنگ ۱۲ روزه و حتی پس از آن متوجه آسیبهای عمیقی شدند. بسیاری از آنها یا برای کاربران در دسترس نبودند یا مطابق با ملاحظاتی متوقف شده بودند. زیگپ یکی از دستیارهای هوش مصنوعی فارسی زبان است که در این مدت با اختلال شدیدی روبهرو بود. سیدکامران باقری، مدیرعامل اسمایلینو معتقد است کشور در حوزه هوش مصنوعی همچنان عقب مانده و بحرانهای اینچنینی با وارد کردن صدمه به بدنه استارتآپها و شرکتهای دانشبنیان میدان رقابت را از حضور استعدادهای تاثیرگذار خالی میکند. طبق گفته او یکی از نتایج این جنگ اسفناک مشخص کردن ابعاد گستره آثار هوش مصنوعی است. باقری معتقد است دولت و رگولاتور پس از این اتفاق باید بازنگری جدی نسبت به سیاستهای هوش مصنوعی داشته باشد.
تحقیقاتی جدیدی که با نظرسنجی از هزار کودک ۹ تا ۱۷ ساله انجام گرفته میگوید در حالی که متخصصان نگران تاثیر ارتباط با ابزارهای هوشمند و جایگزین شدن آن با روابط واقعی هستند، بسیاری از کودکان و نوجوانان تنها، دوستیهای واقعی را با چتباتهای هوش مصنوعی جایگزین کردهاند.
در حالی که غولهای اقتصادی آمریکا در عرصه عمومی هوش مصنوعی را با شور و هیجان بهعنوان فرصتی نوین برای نوآوری و بهرهوری تبلیغ میکنند، اما در پشت صحنه، بسیاری از آنها هوش مصنوعی را بهعنوان یک تهدید مهم در گزارشهای مالی رسمی خود معرفی کردهاند.
مدیرعامل متا، مالک اینستاگرام و فیسبوک، در مصاحبهای با جسیکا لسین، مدیرعامل خبرگزاری اینفورمیشین، درمورد چشمانداز شرکتش از ابزارهای هوش مصنوعی و همچنین توسعه زیرساخت گسترده دیتاسنتری توضیح داد. زاکربرگ در این مصاحبه تصریح کرد که شرکتش در رویکردی متفاوت از فعالان بزرگی همچون اوپنایآی و گوگل بر «ابرهوش شخصی» یا «Personal Superintelligence» تمرکز میکند. با این حال زاکربرگ در این گفتگو اعتراف کرد که شرکتش زمانبندی مشخصی از توسعه آنچه از آن به عنوان ابرهوش یاد میشود ندارد.
به گزارش منابع آگاه، شرکت هوش مصنوعی انتروپیک که از مهمترین رقبای استارتآپی اوپنایآی به حساب میآید، در مراحل اولیه بررسی دور جدیدی از جذب سرمایه قرار دارد که میتواند ارزش این استارتآپ را به بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار برساند.
شرکت متا، مالک اینستاگرام و فیسبوک، میگوید از امضای «کد رفتاری» داوطلبانه منتشرشده توسط اتحادیه اروپا برای پیروی از قانون جدید هوش مصنوعی این اتحادیه خودداری خواهد کرد. این اقدام، شکافی جدید میان غولهای فناوری آمریکایی و مقامات قانونگذار اروپایی را رقم میزند.