یکی از اعضای یک مجمع صنفی اخیرا گفته است: «در مسئله حمل‌ونقل و کارهای سخت ناگزیر به استفاده از اتباع خارجی هستیم؛ کارگر ایرانی حاضر به انجام این‌گونه کارها نیست.» این گزاره اگرچه دسیرا کارفرما در قبال کارگر ایرانی ناگزیر از رعایت قوانین کار، پرداخت بیمه، دستمزد منصفانه و تأمین شرایط حداقلی کار است. از این‌رو تا زمانی که این روابط ناعادلانه کارگر و کارفرمایی سامان نیابد و ساختار حمایتی مشخصی برای نیروی کار مهاجر و داخلی ایجاد نشود، چرخه استثمار و ترجیح نیروی کار مهاجر ارزان‌قیمت تداوم خواهد یافت.

در پایان، باید تأکید کرد که راه‌حل واقعی میان‌مدت و بلندمدت است: سیاست‌گذار باید با شفاف‌سازی مقررات استخدام اتباع، تسهیل مسیر ورود قانونی نیروی کار خارجی برای مشاغل مشخص و الزام کارفرمایان به بیمه، قرارداد و پرداخت حقوق مناسب به کارگران داخلی، هم از حقوق نیروی کار دفاع کند و هم منافع کارفرما و ثبات بازار کار را تضمین نماید. تا زمانی که بحث به سطح کلیشه‌ای «کارگر ایرانی نمی‌خواهد» تقلیل یابد، حل ساختاری مسئله محقق نخواهد شد.

*پژوهشگر مسائل تاریخی-سیاسی