چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ – ۱۲:۵۲
یادداشت رسیده؛
تبیین عملکرد علما و حوزههای علمیه در برابر قانون کشف حجاب رضاخان و واکنش به جنبش «زن، زندگی، آزادی»
حوزه/ بررسی تطبیقی عملکرد حوزههای علمیه در برابر سیاست کشف حجاب اجباری رضاشاه (۱۳۱۴) و جنبش «زن، زندگی، آزادی» (۱۴۰۱) نشان میدهد که در دوره نخست، با وجود تفاوت راهبردها، وحدت نظر بر مخالفت با کشف حجاب حاکم بود. در دوره کنونی، گسست گفتمانی میان سه طیف (نهادهای رسمی با رویکرد امنیتی-شرعی، مراجع با رویکرد انتقادی-محتاطانه، و روحانیان اصلاحطلب) شکل گرفته که چالشی جدی برای همبستگی نهاد روحانیت به شمار میرود.
خبرگزاری حوزه | سیاست کشف حجاب اجباری رضاشاه در سال ۱۳۱۴، یکی از چالشبرانگیزترین مواجهات میان نهاد روحانیت و حکومت پهلوی به شمار میرود. این پژوهش با رویکردی علمی-تحلیلی به بررسی عملکرد علما و حوزههای علمیه قم، نجف و سایر مراکز دینی در برابر این سیاست پرداخته و سپس واکنش حوزههای علمیه به جنبش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ را به عنوان مطالعهای تطبیقی مورد کنکاش قرار میدهد. یافتهها نشان میدهد که واکنش روحانیان در دوره رضاخان در سه سطح فرهنگی-علمی، سیاسی و مردمی سازماندهی شد؛ از تألیف دهها رساله فقهی-کلامی در دفاع از حجاب گرفته تا اعتراضات مستقیم و غیرمستقیم به حکومت. آیتالله حائری به عنوان مؤسس حوزه علمیه قم، راهبرد حفظ حوزه و تربیت شاگردان را در اولویت قرار داد و با رویکردی هوشمندانه، ضمن ابراز مخالفت، از تقابل مستقیم و تخریب حوزه پرهیز کرد. در مقابل، علمایی چون آیتالله قمی و شیخ محمدتقی بافقی رویکرد صریحتری در پیش گرفتند که به تبعید و شکنجه انجامید. در دوره معاصر و در پی رویداد ۲۶ شهریور ۱۴۰۱، واکنشهای حوزوی به سه طیف متمایز تقسیم شد: نهادهای رسمی با رویکرد امنیتی-شرعی، مراجع عظام با رویکرد انتقادی، و روحانیان اصلاحطلب با نقد صریح سیاستهای حجاب اجباری. این نوشتار با استناد به منابع تاریخی، بیانیهها و اسناد معاصر، ابعاد گوناگون این جریان تاریخی را تبیین میکند.
بخش نخست: عملکرد علما در برابر قانون کشف حجاب رضاخان
حوزه/ نماز جمعه این هفته تهران به امامت آیتالله سید احمد خاتمی و در مصلای امام خمینی(ره) برگزار میشود.
حوزه/ دومین نشست از سلسلهنشستهای «بررسی مبانی انتقام و خونخواهی در قرآن» با عنوان «تقاص در الهیات تمدنی» برگزار میشود.