گروه اندیشه: دکتر سعید حجاریان در مجله آگاهی نو شماره ۱۸، بهار ۱۴۰۵ با انتشار یادداشتی به تحول جامعه ایران می پردازد. از نظر او تحول جامعه ایران، به سمت «سیاست تودهای» و پیدایش پارادایم «دیکتاتوری کلیکی» (Clicktatorship) است. این پدیده ناشی از انسداد گفت وگوی رسمی، تقلیل سیاستورزی احزاب و حاکمیت به لایک و اعداد پلتفرمی، فیلترینگ و شکلگیری جامعهی سهپاره است. این وضعیت با رواج اقتصاد زیرزمینی رمزارزها، کنشگران را در مثلث «دشنام، بهتان و سکوت» محصور کرده و دولت را ناگزیر به انتخاب میان پذیرش تکثر یا مواجهه با چرخههای خشونت میسازد. این مطلب را در ادامه می خوانید:
****
جامعه ایران و متغیرهای مؤثر بر تحولات آن را میتوان ذیل چندین رهیافت توضیح داد. با ارجاع به انقلاب اسلامی، میتوان از نظریههای انقلاب گفت، به وضتنزل است، نیروهای گریز از مرکز فعالتر خواهند شد تا جاییکه نهاد دولت بهعنوان سیاهترینِ کانونها بازنمایی شود و هر کس، بنا به تواناش، با منطق کلیکها، حیات اقتصادی خویش را از دولت و اقتصاد رسمی جدا کند.
پرواضح است این وضعیت در جامعه ایران که پویایی و مطالبهگری در برابر انواع محرومیتها و تبعیضها از وجوه برجسته آن است، قابل دوام نخواهد بود. از این رو تضادها رو به گسترش خواهد رفت و ساخت قدرت ناگزیر از انتخاب میان دو مسیر است؛ الف) پذیرش تکثر و مطالبات فزاینده اجتماعی و تمهید سطح قابل قبولی از «چانهزنی» میان خود و جامعه، ب) تداوم ضدیت با تکثر و مواجهه با چرخههای تکرارشونده خشونت و نشاندادن مشروعیت خویش در پس اعداد و ارقام فضایِ مجازیِ خودساخته، که صرفاً در میان مردم پلتفرمهای بومی و صداوسیما واجد معناست.
۲۱۶۲۱۶