یکی از اشتباهات بشر در عصر صنعتی این است که به بهانه وجود اسید فیتیک در غلات آن را سبوسگیری و در اقدامی بدتر برای جبران عملیات تهیسازی آرد از املاح، به آرد آهن تزریق میکند.
جوان آنلاین: افزایش کیفیت آرد و نان یکی از مهمترین دغدغههای دولت است، چه آنکه سالهاست به اشتباه یا احتمالاً با برنامه! میزان سبوس آرد را کم کردهاند و غیبت چنین عنصری در قوت غالب مردم، فرصتی برای برخیها ایجاد کرده است تا با تبلیغ و فروش جداگانه «سبوس» درآمدزایی کنند و چنین کالایی را «معجزه حفظ سلامتی» بدانند، البته به باور خبرگان، پربیراه هم نمیگویند چراکه پوسته خارجی گندم یا همان سبوس، از آنجا که به طور مستقیم نور آفتاب را جذب میکند، حاوی ویتامینهای مختلفی است و مصرف آن در کنار گندم میتواند به تضمین سلامتی بدن کمک کند. حذف سبوس از آرد، فقط از بعد «حذف انواع ویتامین» به مردم ضرر نزده بلکه سبوسگیری بالا از آرد، مشکلات گوارشی نیز برای مردم ایجاد کرده است. از سال گذشته دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی، طرح اصلاح آرد و نان را در دستور کار قرار داد. بر اساس این طرح باید از مزرعه تا سفره مردم، کیفیت گندم، آرد و نان اصلاح شود. در حال حاضر از آبان ماه سال گذشته ۱۰۲ کارخانه تولید آرد کامل فعال شده و ۵۰۰ نانوایی در سراسر کشور داوطلبانه در این طرح مشارکت کردهاند، از این رو مقرر شده است ۱۳درصد به سبوس آرد نانواییها افزوده شود و میزان سبوسگیری به شکل قابل توجهی کاهش یابد. اکنون با محوریت استانداریها، استان مرکزی، قم (به طور آزمایشی)، هرمزگان (به طور داوطلب)، اصفهان و استانهای دیگر به این طرح پیوستهاند.
یکی از اشتباهات بشر در عصر صنعتی این است که به بهانه وجود اسید فیتیک در غلات آن را سبوسگیری و در اقدامی بدتر برای جبران عملیات تهیسازی آرد از املاح، به آرد آهن تزریق میکند. به عبارتی سبوسگیری از آرد، یکی از ندانمکاریهای بشر است که تازه به دست تحصیلکردهها ترویج و تأیید هم میشود. در حال حاضر کارخانجات آردسازی، آرد نان لواش و تافتون و آرد نان سنگک را با درصد سبوسگیری بالا، یعنی حدود ۱۸درصد سبوسگیری تولید میکنند و تولید آرد کامل با میزان سبوس ۷درصد تقریباً متوقف شده است.
از سال ۱۳۸۹ همزمان با آغاز اجرای قانون هدفمندی یارانهها و افزایش قیمت آرد و نان، کاهش دورریز نان و تولید نان کامل در دستور کار دولت وقت قرار گرفت، اما در کمتر از دو سال تمام این طرحها به فراموشی سپرده شد. سالهاست به اشتباه کارخانجات آردسازی میزان سبوس آرد را کم میکنند تا بدن آهن بیشتری جذب کند و از آنجا که ذائقه مردم تغییر کرده و نان سفید را با کیفیت میدانند، میزان سبوس بیشتری از گندم گرفته میشود و آردی که ارزش غذایی کمتری دارد، برای طبخ نان سنتی استفاده میشود و سبوس پرخاصیت خوراک دام میشود. اکنون متخصصان تغذیه به این نتیجه رسیدهاند که سبوسگیری بالا از آرد مشکلات گوارشی بسیار زیادی برای مردم ایجاد کرده و چاقی، دیابت و انواع سرطان به ویژه سرطان گوارش در کشور به شدت شیوع پیدا کرده است، از این رو باید در یک دوره کوتاهمدت کیفیت گندم از مزرعه تا سفره مردم اصلاح شود.
زهرا عبداللهی، مدیر دفتر تغذیه وزارت بهداشت در گفتگو با «جوان» طرح ویژه دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی را تشریح میکند و میگوید: آبان ماه سال گذشته، اعضای این دبیرخانه اعم از وزارت جهاد کشاورزی، صمت، اقتصاد، اتحادیه نانوایان و سازمان غله برای تولید آرد و نان کامل و سبوسدار تکالیفی را برای اعضای دبیرخانه تعیین کردند. این طرح بلافاصله در دستور کار وزارتخانههای مذکور قرار گرفت. سازمان استاندارد نیز در کمتر از سه ماه استاندارد آرد و نان را بازبینی و اصلاح کرد و در ۱۸ بهمن ماه ابلاغ شد.