پاپ فرانسیس رهبر کاتولیکهای جهان بعد از سفر به مصر، ترکیه، امارات و آذربایجان این بار راهی عراق در همسایگی ایران شد. او اهداف سفرهای خود به نقاط مختلف جهان را در جهت اجرای سیاست گفتوگوی ادیان تبیین میکند. پاپ فرانسیس در جریان سفر به عراق، صبح شنبه به منزل آیتالله سید علی سیستانی مرجع عالیقدر شیعیان عراق در نجف اشرف رفت و با او ملاقات کرد؛ ملاقاتی تاریخی که بازتاب فراوانی در رسانههای جهان داشت. پاپ فرانسیس، در آستانه سفر تاریخی به عراق ضمن ادای احترام به قربانیان و مصیبتدیدگان سالهای جنگ گفت که بهعنوان «زائر صلح» به این کشور سفر خواهد کرد.
گروههای نظامی عراقی نیز با صدور اعلامیههایی به احترام دیدار آیتالله سیستانی با پاپ فعالیت نظامی خود را طی این سفر متوقف کردهاند که نشان از اهمیت چهرههای مذهبی در جهت ایجاد صلح میدهد. این دیدار در خانه آیتالله سیستانی در امتداد یک کوچه باریک در شهر نجف انجام شد. دفتر ریاست جمهوری عراق اعلام کرده که او با این شرط حاضر به دیدار با پاپ فرانسیس شده است که هیچکدام از مقامات عراقی و در واقع اهل سیاست در این دیدار حضور نداشته باشند. دولت عراق برای تأمین امنیت پاپ در جریان این سفر، حدود ۱۰ هزار نفر از نیروهای امنیتی خود را به کار گرفته و مقرراتی را نیز در موضوع منع آمدورفت به اجرا گذاشته است تا علاوه بر حفظ امنیت پاپ، از شیوع ویروس کرونا نیز تا جای امکان جلوگیری شود. جزئیاتی از جلسه 54 دقیقهای میان این دو رهبر برجسته مذهبی منتشر نشده است و هر دو طرف به انتشار بیانیهای اکتفا کردند. در بیانیه دفتر حضرت آیتالله سیستانی آمده است: «در این دیدار درباره چالشهای بزرگی که بشریت در این دوران با آن روبهروست و نقش ایمان به خداوند سبحانه و تعالی و پایبندی به ارزشهای والای اخلاقی برای غلبه بر آنها گفتوگو و تبادل نظر شد. حضرت آیتالله سیستانی در این دیدار در مورد بیعدالتی، ستم، فقر، آزار و اذیتهای مذهبی و فکری، سرکوب آزادهای اساسی و فقدان عدالت اجتماعی که کشورهای مختلف از آن رنج میبرند، به ویژه جنگها و اقدامات خشونتبار، محاصره اقتصادی، آوارگی و دیگر مواردی که ملتهای منطقه ما به ویژه ملت فلسطین در اراضی اشغالی از آن رنج میبرند، صحبت کردند.» بیانیه مجموعه واتیکان نیز به این شرح است: «پاپ در این دیدار فرصتی یافت از آیت اللهالعظمی سیستانی به همراه جامعه شیعیان برای مقابله با خشونت و مشکلات بزرگی که طی سالهای اخیر پیش آمده و در دفاع از ضعیفترین مردم و آنانی که بیشترین ظلم و ستم را دیدهاند، تشکر و قدردانی کند. پاپ فرانسیس همچنین بر مقدسبودن زندگی بشریت و اهمیت وحدت ملت عراق تأکید کرد. پاپ فرانسیس در دیدار با آیت الله العظمی سیستانی به درگاه خداوند برای آیندهای که صلح و برادری در خاک عراق، خاورمیانه و همه جهان حاکم باشد، دعا کرد». این اولین بار است که در این سطح نشستی بین رهبر کاتولیکهای جهان و مرجع شیعیان عراق به عنوان دو چهره تأثیرگذار جهان برگزار میشود. او بعد از این دیدار به شهر آور، زادگاه حضرت ابراهیم (ع) در استان ذیقار در جنوب عراق میرود. او همچنین در اربیل با مقامات اقلیم کردستان عراق دیدار و بعد از آن به چهار شهر مسیحینشین در استان نینوا خواهد رفت. برای بررسی ابعاد این سفر تاریخی و تأثیرات احتمالی آن در مناسبات منطقه با علی امیدی، کارشناس و تحلیلگر مسائل بینالملل گفتوگو کردیم. مشروح گفتوگو را در «اصفهان زیبا» میخوانید.