گاز معده پدیدهای طبیعی است و در بیشتر موارد هم بیبو است، اما وقتی تخمیر غذا در روده مسیر دیگری میرود، باعث ایجاد بویی بدتر از حد معمول میشود. در چنین مواقعی معمولاً مسئله «مقدار گاز» نیست، بلکه نوع غذایی است که هضم نشده و نوع باکتریهایی که آن را تخمیر کردهاند.
آدرین بنجامین، متخصص تغذیه سلامت روده به سان میگوید بیشتر گازهای رودهای اساساً بو ندارند. او توضیح میدهد گازهایی مثل نیتروژن، هیدروژن، دیاکسیدکربن، متان و اکسیژن بیبو هستند و آنچه بو ایجاد میکند، مقدارهای بسیار کم از گازهایی است که هنگام تخمیر غذای هضمنشده تولید میشود؛ بهویژه ترکیبهای حاوی گوگرد مثل سولفید هیدروژن که همان بوی معروف «تخممرغ گندیده» را میسازد.
این بو بیشتر به این بستگی دارد که در روده چه نوع تخمیری رخ میدهد و چه باکتریهایی در آن نقش دارند. باکتریها بخشی از «میکروبیوم روده» هستند؛ مجموعه عظیمی از باکتریهای مختلف که در بدن هر فرد ترکیب منحصربهفردی دارند. به همین دلیل ممکن است دو نفر یک غذای مشابه بخورند، اما بوی گاز معدهشان شبیه هم نثر بگذارند، بهخصوص در افرادی که روده حساس دارند، سندرم روده تحریکپذیر دارند یا از قبل با نفخ درگیر بودهاند.
رژیمهای پرپروتئین شامل گوشت، تخممرغ و لبنیات هم در بعضی افراد باد معده بدبوتر ایجاد میکنند. آدرین بنجامین میگوید گوشت قرمز از خوراکیهای دارای گوگرد است و در کنار آن به موادی مثل سیر، پیاز و سبزیجات خانواده کلم مثل بروکلی و کلم هم اشاره میکند.
میلیسنت چپمن توضیح میدهد اگر پروتئین به طور کامل در روده باریک هضم و جذب نشود، بخشی از آن به روده بزرگ میرسد و باکتریها آن را تجزیه میکنند؛ فرایندی که میتواند گازهای گوگردی مثل سولفید هیدروژن تولید کرده و بو را تندتر کند. او میگوید این تغییرات ممکن است ظرف چند روز بعد از افزایش مصرف پروتئین دیده شود، هرچند واکنش افراد یکسان نیست.
وقتی گاز معده با درد شکمی مداوم، کاهش وزن بیدلیل، تغییرات پایدار در عادتهای دفع، وجود خون در مدفوع، نفخ شدید، یا علائمی که تازه شروع شده و رو به بدتر شدن است همراه شود، مراجعه به پزشک اهمیت پیدا میکند. آدرین بنجامین میگوید اگر علائم تکرارشونده یا مختلکننده باشد، بهتر است با پزشک صحبت شود تا احتمال مواردی مثل عدم تحمل لاکتوز، بیماری سلیاک، سندرم روده تحریکپذیر یا دیگر اختلالهای گوارشی بررسی شود.