اقتصاد۲۴- در شرایطی که فضای دیپلماتیک پیرامون پرونده هستهای ایران بار دیگر متشنج شده و زمزمههایی از احتمال صدور قطعنامههای جدید و فعال شدن مکانیسم ماشه به گوش میرسد، بازار خودروهای مونتاژی و چینی در ایران با نگرانیهایی جدی مواجه شده است. این بخش از بازار که طی سالهای اخیر بهواسطه محدودیتهای واردات خودروهای اروپایی و کرهای، سهم قابل توجهی از تقاضای مصرفکنندگان را به خود اختصاص داده، اکنون در آستانه تحولات سیاسی و اقتصادی جدید، با چالشهایی چندلایه روبهروست.
خودروهای مونتاژی و چینی در ایران عمدتا از طریق همکاری با شرکتهای خارجی و واردات قطعات منفصله (CKD) تولید میشوند. این مدل تولید، وابستگی بالایی به زنجیره تأمین بینالمللی دارد؛ از قطعات فنی و الکترونیکی گرفته تا تجهیزات ایمنی و تزئینی. در صورت صدور قطعنامههای جدید و فعال شدن مکانیسم ماشه، احتمال بازگشت تحریمهای چندجانبه و محدودیتهای شدید در حوزه حملونقل، بانکی و بیمه وجود دارد؛ عواملی که میتوانند مسیر واردات قطعات و تعامل با شرکای خارجی را بهشدت مختل کنند. در چنین شرایطی، تولید خودروهای مونتاژی با کاهش ظرفیت، افزایش هزینهها و افت کیفیت مواجه خواهد شد.
از سوی دیگر، برندهای چینی که طی سالهای اخیر جایگاه قابل توجهی در بازار ایران پیدا کردهاند، نیز در معرض آسیب قرار دارند. هرچند چین بهطور رسمی از تحریمهای غرب علیه ایران تبعیت نمیکند، اما تجربه نشان داده که شرکتهای چینی در مواجهه با تحریمهای چندجانبه و فشارهای بینالمللی، محتاطانهتر عمل میکنند و ممکن است همکاریهای خود را محدود یا متوقف کنند. این موضوع میتواند منجر به توقف عرضه مدلهای جدید، کاهش خدمات پس از فروش و حتی خروج برخی برندها از بازار ایران شود.