به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، قصهگویی یکی از قدیمیترین ابزارهای انتقال فرهنگ، ارزشها و دانش بین نسلی محسوب میشود. از دوران نوزادی تا دوره کودکی و حتی در سنین بالاتر، شنیدن و بازگو کردن داستانها نقش مهمی در رشد همهجانبهٔ فرد دارد.
نظریههای مختلف در روانشناسی رشد به اهمیت تعامل بین کودک و محیط برای رشد شناختی و عاطفی تأکید کردهاند. از جمله «نظریه یادگیری اجتماعی باندورا»، «نظریه رشد شناختی پیاژه» و «نظریه زون نزدیکترین پیشرفت ویگوتسکی» که همگی بر نقش فعّال کودک در فرآیند یادگیری و تأثیر محیط (از جمله درگیر شدن با داستانها) تمرکز دارند. ویگوتسکی بر اهمیت «تسلط زمینهای» و نقش گفتوگو در رشد زبان و تفکر تأکید میکند؛ قصهگویی بهعنوان یک تعامل کلامی غنی، فرصتهای متعددی برای گفتوگو، سؤال و پاسخ و تعمیق معانی فراهم میآورد.
رشد زبان و شناخت توسعه مهارتهای زبانی
قصهگویی بهویژه در دوره نوزادی و نوپایی میتواند زمینهساز رشد زبانی باشد. با شنیدن داستانها، کودک با ساختارهای نحوt-align:justify”>قصههایی که برای نوزادان و نوپایان (تا ۳ سالگی) انتخاب میشود، باید ساده، کوتاه و دارای تصاویر بزرگ و رنگارنگ باشد. این قصهها میتوانند شامل شعرهای کودکانه، داستانهای دارای وزن و قافیه یا کتابهای لمسی باشند. برای کودکان پیشدبستانی (۳–۶ سال) میتوان از داستانهایی با شخصیتهای کارتونی، حوادث ساده و پیام اخلاقی واضح استفاده کرد. کودکان سنین دبستان (۶–۱۰ سال) آمادهٔ درک قصههای طولانیتر، پیچیدهتر و دارندهٔ مفاهیم انتزاعیتر هستند.
زمان و میزان قصهگویی
تحقیقات نشان میدهد که حداقل ۱۵ تا ۲۰ دقیقه قصهگویی روزانه با کودکان نوپا تأثیر چشمگیری بر تمام ابعاد رشد آنها دارد. البته کیفیت تعامل و توجه حین قصهگویی نیز به اندازهٔ مدت زمان آن مهم است. قصهگویی پراکنده و بیکیفیت تأثیر مطلوب را نخواهد داشت؛ بنابراین توصیه میشود والدین این فعالیت را جزئی از روتین روزانهٔ خود کنند.
منبع:تبیان