
اقتصاد۲۴ – مسکن ۲۵متری، فروش متری مسکن در بورس، مسکن دولتی با زمین رایگان و مسکن اجتماعی چهار برنامه دولت برای دستکم ۱۵ سال گذشته بوده است که همگی به نتیجه دلخواه نرسیده یا تکرار تجربههای شکستخورده هستند. حالا بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس نرخ فقر مسکن به عدد تکاندهنده ۵۵ درصد جمعیت کشور رسیده و شمار آلونکنشینها سیر صعودی به خود گرفته است. کارشناسان مسکن میگویند که راهکار اصلی جلوگیری از سقوط قدرت خرید در بازار مسکن، مهار تورم افسارگسیخته است و طرحهایی که دولتهای جهان برای حمایت از اقشار آسیبپذیر میدهند، معمولا بخش کوچکی از جامعه را در برمیگیرد و بار مضاعف هزینهای بر دوش دولتها نمیشود، اما در ایران با ریزش مداوم ارزش ریال و رشد تورم، بخش بزرگی از مردم نیازمند حمایت در بازار مسکن شدهاند که عملا برای دولتها امکانپذیر نیست.
پروژه ساخت خانههای ۲۵متری در سال ۱۳۹۸ از سوی شهرداری تهران مطرح شد، اما با مخالفت جدی وزارت راهوشهرسازی مواجه شد. مدیران وقت وزارت راهوشهرسازی معتقد بودند که خانههای ریزقواره در سایر کشورها برای افراد مجرد و دانشجوها ساخته میشود و به عنوان خوابگاههای کارگری مورد استفاده قرار میگیرند و این خانهها برای زندگی خانوادگی و ساختار فرهنگی خانوادههای ایرانی مناسب نیستند. بااینحال شهرداری زیر بار نرفته و توضیح داد که در طرح تفصیلی شهر تهران حداقل متراژ در نظر گرفتهشده برای خانوادههای مسکونی ۳۵ متر است که این متراژ میتواند تا
۲۵ متر تقلیل داشته باشد و با معماری مناسب کیفیت مورد نیاز برای زندگی در این خانهها فراهم شود.
مجادله شهرداری و وزارت راهوشهرسازی درباره خانههای ۲۵متری در شرایطی ادامه داشت که وزارت کشور وارد گود شد و در سال ۱۳۹۹ بنا شد وزارت کشور این طرح را بررسی کند.
در تابستان سال ۱۳۹۹ وزارت کشور طرحی با عنوان «ساخت واحدهای مسکونی کوچک اندازه» را به هیئت دولت داده و توضیح داد که این طرح بر مبنای زیرساخت قانونی مصوبه سال ۹۵ دولت درباره مسکن اجتماعی تهیه شده است، اما در این طرح مساحت و متراژ واحد مسکونی کوچکاندازه تعیین نشد و قرار شد که متراژ واحدهای کوچکاندازه هر شهر را شهرداری همان شهر تعیین کند و با دو روش اجارهداری و فروش عرضه شوند. وزارت کشور در طرح «ساخت واحدهای مسکونی کوچکاندازه» دو وزارتخانه راهوشهرسازی و رفاه به همراه سازمان ثبت اسناد را مکلف کرده بود که با ارسال اطلاعات خانوارهای مشمول به شهرداری ها، خانههای کوچکمتراژ را به آنها عرضه کند.
در این طرح همچنین تأکید شده بود برای جلوگیری از جداسازی ساکنان این واحدها از سایر اقشار جامعه، شهرداری موظف است در هر مجموعه مسکونی تنها ۴۰ درصد واحدها را به اقشار آسیبپذیر واگذار کرده و بقیه را به سایر اقشار بفروشد. همچنین در پروژه وزارت کشور توضیح داده شده بود که خانههای کوچکاندازه اجارهای حداکثر تا پنج سال به خانوارهای مشمول اجاره داده میشود و خانههای کوچکاندازه اجارهای باید با وساطت مؤسسات اجارهداری حرفهای به خانوارهای مشمول واگذار شود.
جدالهای رسانهای درباره خانههای ۲۵متری ناگهان خاموش شد و حالا با گذشت حدود سه سال از آن روزها، این سکوت همچنان ادامه دارد. غلامرضا شریعتیاندراتی، عضو کمیسیون عمران مجلس یازدهم، درباره سرانجام طرح ساخت خانههای ۲۵متری به «شرق» میگوید این طرح به کلی منتفی و از دستور کار مجلس کنار گذاشته شد. او توضیح میدهد که از نظر نمایندگان مجلس خانههای ۲۵متری با فرهنگ زندگی خانوادگی در ایران سازگاری ندارد و بیشتر مناسب مجردهاست تا متأهلها؛ بنابراین این طرح منتفی شده است.
