عزاداری محرم امسال با سالهای گذشته تفاوت بسیاری دارد؛ آیینهای سوگواری مختلفی که در هر نقطهای از کشور با شکل و شمایل خاص و با هدف سوگواری و زنده نگهداشتن واقعه کربلا و یاد امام حسین (ع) و یارانش با شکوه و عظمت خاصی برگزار میشود؛ از نخلگردانی و راهاندازی دستههای سینهزنی و زنجیرزنی گرفته تا پخت و توزیع نذری و راهاندازی ایستگاههای صلواتی و اجرای نمایش تعزیه. کووید 19، امسال اما باعث شد تا ستاد ملی مقابله با کرونا برای حفظ جان و سلامتی عزاداران، برگزاری بسیاری از این مراسمها را ممنوع یا محدود اعلام کند و از آنها بخواهد برای قطع زنجیره شیوع کرونا در کشور با رعایت و توجه به پروتکلهای بهداشتی در ایام عزاداری به سوگواری بپردازند؛ اتفاقی که شاید تاکنون در طول تاریخ بیسابقه بوده است.
براین اساس و با دستور ستاد ملی مقابله با کرونا برگزاریمراسمهای دارای مجوز صرفا منوط به رعایت فاصلهگذاری و تجمعات حداقلی و همچنین کاهش ساعات برگزاری مراسم (حداکثر دو ساعت) است. علاوه براین، امسال هرگونه جابهجایی هیئت و دستهروی و استفاده از طبل، سنج و وسایل مشابه در مراسم ممنوع است و عزاداران نیز موظف به استفاده از ماسک به صورت مستمر و رعایت پروتکلهای بهداشتی هستند؛ اما براساس تصمیم ستاد مقابله با کرونا برگزاری نماز مانند گذشته در مساجد حداکثر به مدت یک ساعت در اماکن سربسته دارای شرایط بهداشتی و تهویه با یک چهارم ظرفیت مکان مورد نظر و رعایت فاصله گذاری (حداقل دو متر از هر طرف)، استفاده از ماسک و همراه داشتن وسایل شخصی مانعی ندارد و عزاداران میتوانند این نماز را به صورت جماعت برگزار کنند. توزیع نذورات، یکی دیگر از آیینهای قدیمی است که در برخی از استانها بهوفور در ایام محرم به ویژه دو روز تاسوعا و عاشورا دیده میشود؛ این درحالی است که براساس تصمیم ستاد مقابله با کرونا هرگونه پذیرایی در جریان برگزاری مراسم عزاداری و همچنین برپایی هر نوع ایستگاههای صلواتی توزیع نذورات و چای (موکبها، خیمهها، چادر و …) ممنوع است و نذورات صرفا در قالب مواد غذایی خشک یا خام باید توزیع شود؛ البته آنطور که در این پروتکلها آمده: «نذورات خاصی که امکان تغییر نذر به دلیل مسائل شرعی وجود ندارد، با نظارت کارشناسان بهداشتی طبخ و بسته بندی میشود. توزیع این نذورات باید در سایر اماکن انجام شود تا از تشکیل تجمع، صف و تراکم جمعیت خودداری شود.» ستاد کرونا همچنین، برگزاری برخی از آیینهای قدیمی که خاص برخی از استانها و شهرهاست را نیز ممنوع کرد؛ آیینهایی مثل یوم العباس در زنجان، نخلگردانی در یزد، تشتگذاری اردبیل، شیرخوارگان تا به این واسطه از شیوع و سرایت بیماری کووید 19 در محرم جلوگیری شود. حضور هیئتها در اماکن مقدس حرم رضوی، حرم حضرت معصومه سلاماللهعلیها، حرم عبدالعظیم حسنی، شاهچراغ، امامزاده صالح و…جهت برگزاری مراسم نیز ممنوع است و بر همین اساس نیز مدیریت تولیتها نسبت به برگزاری مراسم در اماکن و فضای باز با رعایت فاصلهگذاری اجتماعی، اجرای پروتکلهای بهداشتی باید اقدام کنند. در همین راستا و بنا به دستورات ستاد کرونا برگزاری برخی از آیینهای قدیمی و مسبوق به سابقه در اصفهان نیز، پس از سالیان سال، برای اولین بار ممنوع شده است که در این گذار مروری بر آنها داریم.