اقتصاد۲۴– سبدی از «خیالپردازیها» در بازار اجاره مسکن یا بهتر است گفته شود «کل بازار مسکن» سبب شده دولتها بین دو حوزه «خرید» و «اجاره» خانه، تبعیض قائل شوند و دومی همواره مورد تحقیر در کشورهای مختلف جهان قرار بگیرد؛ این «اشتباهبینی» سیاستگذار، «مقدمه بههمخوردن اوضاع بازار اجاره مسکن» است. گزارش «دنیایاقتصاد» از مطالعاتی که «هبیتات» یا همان «دفتر اسکان بشر ملل متحد» درباره «ریشههای بحرانهای مزمن اجارهنشینی» در دنیا انجام داده، حاکی است: «سیاست درست تامین مسکن»، پشت هفت افسانه گیر کرده است. این افسانهها همگی «اجارهنشینی» را هدف گرفته است؛ سوءبرداشتهای بزرگ نسبت به اجارهنشینی و اجارهداری که باعث شده در برخی کشورها، دولتها «مالکیت مسکن» را تشویق کنند و از روی «اجاره» رد شوند.
خطرناکترین افسانه در بازار اجاره مسکن، «نگاه تک بعدی دولت به موضوع تامین مسکن» است. دولتها وظیفه دارند در هر کشوری، «شرایط لازم و مناسب برای تامین سرپناه را تامین کنند»، اما خطا موقعی صورت میگیرد که تصور شود «پازل تامین مسکن، فقط یک تکه دارد و آن مسکن ملکی است».
در شهرها و شهرکهای سراسر جهان، بخش قابلتوجهی از ساکنان مستاجر هستند. به دلایل مختلف میلیونها نفر در کشورهای در حال توسعه و توسعهیافته واحد مسکونی را که در آن زندگی میکنند به جای مالکیت، اجاره میکنند. به عنوان مثال، خانوارهای کمدرآمدی که در حال حاضر نمیتوانند هزینههای مالکیت خانه را تامین کنند، مهاجران شهری تازه وارد که خانههای اجارهای در مرکز را ترجیح میدهند که به آنها انعطافپذیری میدهد، جوانانی که برای تحرک ارزش قائل هستند و افرادی که تصمیم میگیرند پول خود را صرف اولویتهای دیگر کنند. مالکیت خانه تنها بخشی از ویژگیها و انگیزههای مستاجران است.
درست مقابل این تقاضا، جنس عرضه هم مهم است. برای میلیونها نفر اجاره داری منبع درآمد قابلتوجهی است. در شهرهای کشورهای در حال توسعه بزرگترین گروه از موجرها، مالکان کوچکمقیاس هستند که مسکن اجارهای را اغلب به عنوان بخشی از خانه «خودساخته» خود ارائه میکنند. ایجاد یک منبع درآمد منظم و تامین امنیت مالی در دوران پیری.
مسکن استیجاری یک حوزه نادیده گرفتهشده در سیاست مسکن برخی کشورها باقی مانده است که در عوض، اغلب بر ترویج مالکیت خانه متمرکز شده است. زیرا دولتهای بسیار کمی هر نوع سیاستی را برای کمک به توسعه یا تنظیم این شکل از مسکن اجرا میکنند.
با این حال، مسکن اجارهای جزء کلیدی یک بازار مسکن است که به خوبی کار میکند. در حالی که اجاره نوشدارویی برای حل چالش مسکن در کشورهای در حال توسعه نیست، اما یک گزینه مهم و حیاتی برای تصدی مسکن است که باید در کنار مالکیت خانه و نه در رقابت با آن ترویج شود.
این راهنما به وضوح نیاز به قرار دادن مسکن اجارهای را در دستور کار مسکن شهری نشان میدهد. باید سیاستهایی برای استفاده از فرصتهای مسکن اجارهای برای کمک به ساخت شهرهای بهتر ایجاد شود. این راهنما از مطالعات هبیتات سهم مهمی در تشریح مختصر ارزش مسکن اجارهای و نقش آن در ایجاد بازارهای مسکن با عملکرد خوب دارد.
