پاییز «سیاه»ِ کرونایی که این روزها بر آسمان کشور سایه انداخته و سرمایش تمامی ندارد، روز گذشته پای سعید نمکی، وزیر بهداشت و درمان دولت دوازدهم، را برای اولین بار در سال جدید به اصفهان باز کرد؛ استانی که درحال حاضر در وضعیت قرمز و فوق بحرانی به سر میبرد و ظرفیت بیمارستانهایش پُر شده و روزانه بین 30 تا 40 نفر در آن به دلیل ابتلا به بیماری کووید 19 جانشان را از دست میدهند و همین هم باعث شده تا سخنگوی وزارت بهداشت در گفتوگوی خود با رسانهها آمار مرگومیر ناشی از ویروس کرونا در اصفهان را بیشتر از میانگین کشوری عنوان کند و به این واسطه بر نگرانیها و دغدغههای اصفهانیها بیفزاید.
حالا و در شرایطی که تنها سه روز به آغاز محدودیتهای کرونایی، که بهتازگی از سوی ستاد ملی مقابله با کرونا وضع شده، زمان باقی مانده، نمکی با پروازی چندساعته خودش را به اصفهان رساند و در جلسهای مشترک با استاندار، رئیس دانشگاه علومپزشکی و جمع دیگری از اعضای ستاد استانی مقابله با کرونا در سالن اجتماعات دانشگاه علومپزشکی، که این روزها محلی برای تصمیمگیریهای اورژانسی و بحرانی است، شرکت کرد تا آژیر هشدار را به صدا درآورد و خطاب به مردم و همچنین برخی مسئولان که همچنان دست روی دست گذاشتهاند و درخصوص جولان این ویروس نامبارک چینی بیتفاوت هستند، اخطار دهد: «اگر غفلت کنیم، مرگهای چهاررقمی خواهیم داشت. اگر به این رقم برسیم دیگر نمیتوانیم مقاومت کنیم. غفلت در این مقطع از سوی مردم یا مدیران به معنای پرتابکردن آخرین تیر ترکش بر مدیریت بیماری است.» او، اما از لزوم تشدید محدودیتها و چگونگی آن در هفته پیش رو در استان اصفهان حرفی نزد. نمکی در طول این جلسه، که تعداد محدودی از خبرنگارها نیز بدون دعوت رسمی و بهصورت چراغ خاموش و البته بیشتر بهعنوان تماشاگر حضور داشتند و اجازه و مجال ِ پرسش و پاسخ از سکاندار بزرگترین ساختمان سلامت کشور را نیافتند، پشت تریبون نشست و به ایراد سخنانی در رابطه با بیماری کووید19 و دلایل فراگیری آن، پرداخت؛ حرفهایی که از زمان شیوع ویروس کرونا تا به اکنون بارها از سوی وزیری که این روزهای سخت کرونایی در سیبل انتقادها قرار دارد، در رسانهها منتشر شده و محتوای آن، هیچ مضمون تازهای را به همراه نداشت و تنها مخرج مشترک آن، این بود: «نباید به متخلفان رحم کنیم.» چراکه امروزه «قدرت سرایت ویروس ۱۰ برابر و ابتلا امروز به شکل خانوادگی شده است. در چنین شرایطی باید در اجرای پروتکلها قاطع باشید. هرگونه کتمان و گذشت به معنای تعرض به حقوق دیگر شهروندان است.» وزیر بهداشت، اما توضیح اضافهتری در این باره نداد که چرا تا به امروز با متخلفان، یعنی همانهایی که با بیتوجهی به پروتکلهای بهداشتی سلامت و جان دیگران را به خطر انداختهاند، برخورد جدی مطابق با آنچه او به آن اشاره میکند، صورت نگرفته است! نمکی، اما در لابهلای حرفهایش، گریزی هم به طرح گسترده بیماریابی بر مبنای محلهمحوری با آموزش زد و آن را بعد دیگری از مدیریت بیماری در روزهای آینده دانست: «طرح هر خانه یک پایگاه سلامت پیش از این ارائه شد. اعتقاد داشتیم مادران سفیر سلامت هستند. امیدواریم بتوانیم این طرح را تکمیل کنیم تا با داشتن سفیر سلامت در خانواده، آموزش خانوادهمحور داشته باشیم.» دورهمیهای خانوادگی که این روزها از آن به عنوان قاتل افراد نام برده و گفته میشود که 51 درصد از عوامل بیماری کووید19 را تشکیل میدهد، از دیگر محورهای سخنان وزیر بهداشت بود: «به همین علت، بیماریابی سریع باید با افزایش تستها محقق شود. از انجام ۲۵ هزار تست به ۴۰ هزار تست پی سی آر رسیدهایم. با کمک شرکتهای دانشبنیان کیت آنتی ژن تهیه شد که در ۲۰ دقیقه پاسخ تست را خواهد داد و متخصصان داخلی کیفیت آن را تأیید کردهاند.» آنطور که وزیر بهداشت گفته و خبرگزاری ایمنا آن را منتشر کرده است: «امروز ۱۰۰ هزار کیت تولید میشود و پیشبینی تولید ۱۷۰ هزار کیت در روز را داریم. امروز به عنوان یک روز تاریخی در تولید کیت ثبت شده است، تعداد تستها به روزی ۱۰۰ هزار و بیشتر میرسید. سامانه ردیابی الکترونیکی شناسایی مبتلایان نیز با کمک وزارت ارتباطات تهیه شده است.گام بعدی قرنطینه است. قرنطینه افراد بیمار در منزل برای افرادی که بضاعت قرنطینهشدن در منزل را دارند، انجام میشود. قرنطینه افراد بیبضاعت در مسافرخانهها و اقامتگاههای دستگاههای دولتی بوده و افراد سالم هم قرنطینه معکوس خواهند شد. افرادی که قرنطینه میشوند ردیابی خواهند شد. افراد سالم پرریسک که سن بالای ۶۵ دارند یا دارای بیماری زمینهای هستند، ۸۸ درصد از مرگها را شامل میشوند. این افراد را قرنطینه خواهیم کرد. باید برای جلوگیری از آلوده شدن این افراد برنامهریزی میکردیم؛ بنابراین سعی داریم خدمات درب منزل را به این افراد ارائه دهیم. درمان سرپایی نیز از جمله برنامههایی است که در این طرح ارائه شدهاست. باید توجه داشت که اگر بیمار مبتلا به کووید ۱۹ در روزهای ابتدایی درمان شود به روزهای حاد بیماری نخواهد رسید. این بیماری دو فاز دارد: در یکی از آن، ویروس در خون افزایش یافته و در فاز التهابی سیستم ایمنی به تخریب بدن میپردازد و با افزایش حجم ویروس، مریض گرفتارتر میشود؛ بنابراین لازم است در روزهای ابتدایی از گسترش ویروس در بدن جلوگیری کنیم.» او همچنین به فعالیت سامانه 4030 در خلال صحبتهایش اشاره کرد و گفت: «از کل اقدامات انجامشده، هدف قطع زنجیره شیوع ویروس که موجب آلودگی کمتر باشد، است؛ سپس کاهش بیماران سرپایی و بستری و کاهش مرگ و میر را داریم. این طرح با حمایت رئیس جمهور و مقام معظم رهبری تصویب شده و ابلاغ خواهد شد. اثرات این طرح تا یک ماه آینده مشهود خواهد بود.»
