اقتصاد۲۴ – فرشاد مومنی تحلیل گر اقتصاد ایران که با موضوع «واکاوی اقتصاد سیاسی بانکداری خصوصی در ایران» در صفحه اینستاگرام موسسه دین و اقتصاد سخن میگفت، به تحلیل نقش فاجعه آفرین بانکهای خصوصی در اقتصاد ایران پرداخت و با استناد به تجربههای کشورهای از جمله کشورهای اروپایی، دولتی کردن و تعطیلی تمام بانکهای خصوصی را یکی از مهمترین راه حلهای گریزناپذیر اقتصاد ایران دانست.
وی گفت: چهار کانون کلیدی که در بخش بزرگی از مطالعهها در زمینهی فروپاشی در مرکز توجه قرار گرفته و میگوید اگر علائم تسخیرشدگی حکومت در این چهار عرصه ظاهر شد بدانید شکنندگی وحشتناک وجود دارد هر چهار عرصه به طرز عمل بانکهای خصوصی در ایران مربوط میشود. شواهدی که در تجربههای بینالمللی وجود دارد میگوید زمانی که دولت آسیب پذیری مالی پیدا کند، زمانی که بورس محل منازعهی سوداگرانهی آزمندان قرار بگیرد و زمانی که بانک مرکزی بیش از آنکه دغدغهی بر عهدهگیری وظایف کلاسیک خودش را داشته باشد و دغدغهی نادیده گرفتن خطاهای بانکهای خصوصی، باج دادنهای غیر عادی به آنها و همکاریهای ضد توسعهای با آنها باشد سرانجام بانکها از مدار تشویق تولید خارج میشوند و تبدیل به بزرگترین مشوّق سوداگری میشوند. اگر نظام تصمیمگیریهای اساسی توسط طیف غیر مولّدها تسخیر شده باشد و در این چهار عرصهی حیاتی اصلاحات بنیادی انجام ندهد حکم کسی را دارد بر سر شاخ بن میبرید.
استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت: بنابراین مسئلهی بسیار حیاتی و مهمی که در اینجا وجود دارد اینکه یک گفتگوی ملّی راه بیندازیم دربارهی اینکه آیا در چهار حیطهی تعیین کننده علائم جدّی تسخیرشدگی میشود یا نمیشود؟ با کمال تأسف و با نهایت احترام به همهی کسانی که صادقانه و پاکدامنی و دلسوزی در فرآیندهای تصمیمگیریهای اساسی کشور نقش آفرینی میکنند، اما باید بگویم علائم بسیار جدّی تسخیرشدگی نظام تصمیمگیریهای اساسی کشور بدست سوداگران مالی مشاهده میشود. ما باید این را مانند یک بیماری خیلی جدّی مورد توجه قرار دهیم. تأکید میکنم در این مسیر کوششهای جسته و گریخته و فداکاریهای گاه و بیگاه بخشهایی از دست اندرکاران را نفی و انکار نمیکنم، اما دربارهی برآیندها صحبت میکنم.