به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین دکتر محمدرضا دادرس در مطلب تلگرامی خود در این باره به مقاله جیسون هیکل و دیلان سالیوان در ژورنال New Political Economy اشاره کرده است. بر اساس این گزارش، این دو، بر نظریه همگرایی و توسعه متعارف نقدهایی را وارد کردهاند. روایت غالب اقتصاد توسعه، بهویژه پس از دهه ۱۹۹۰، ادعا میکند که جهانیشدن و رشد سرمایهداری باعث شده کشورهای جنوب جهانی به تدریج فاصله خود را با کشورهای پیشرفته کاهش دهند. اما یافتههای این مقاله نشان میدهد این روایت با دادههای واقعی سازگار نیست.
برای آزمون این ادعا، نویسندگان دادههای مربوط به تولید ناخالص داخلی سرانه ۱۷۳ کشور را از سال ۱۹۶۰ تا ۲۰۲۳ بررسی کردهاند. نتایج تحقیق نشان میدهد که فاصله میان کشورهای ثروتمند و فقیر نه تنها از بین نرفته، بلکه به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.
درآمد سرانه کشورهای مرکز در تمام دوره مورد بررسی بسیار سریعتر از کشورهای پیرامونی رشد کرده و شکاف درآمدی مطلق میان این دو گروه حدود ۱۷۰ تا ۲۷ی کار ارزان فعالیت کنند.
نویسندگان سپس به این پرسش میپردازند که چگونه برخی کشورها مانند کره جنوبی، تایوان، سنگاپور، اسرائیل، پرتغال و یونان توانستهاند به کشورهای پیشرفته نزدیک شوند. پاسخ آنها این است که این کشورها استثناهایی ژئوپلیتیکی بودهاند. به باور آنان، این کشورها در دوران جنگ سرد از کمکهای گسترده مالی، نظامی و فناورانه ایالات متحده و متحدانش برخوردار شدند و اجازه یافتند سیاستهایی مانند حمایت از صنایع داخلی، یارانه، تعرفههای حمایتی و مداخله فعال دولت را اجرا کنند؛ سیاستهایی که همزمان از طریق برنامههای تعدیل ساختاری از بسیاری از کشورهای جنوب جهانی دریغ شد. بنابراین موفقیت این کشورها را نمیتوان نتیجه اجرای نسخههای متعارف اقتصاد بازار آزاد دانست، بلکه حاصل شرایط ویژه ژئوپلیتیکی و حمایت خارجی بوده است.
نویسندگان در انتهای مقاله پیشنهاد میکنند که کشورهای جنوب جهانی برای دستیابی به توسعه واقعی باید ظرفیت صنعتی مستقل ایجاد کنند، از سیاستهای صنعتی و برنامهریزی دولتی بهره بگیرند، وابستگی خود را به مراکز قدرت اقتصادی کاهش دهند و توسعه را بر مبنای اهداف ملی، نه صرفاً ادغام در بازار جهانی، سازماندهی کنند.
۲۱۶۲۱۶