سما بابایی | در دورانی که سینمای ایران در جستجوی هویتی مستقل بود، تعدادی از هنرپیشگان در این روند بهشدت تأثیرگذار بودند که از جملهی آنان میتوان به فخری خوروش و جمشید مشایخی اشاره کرد. این دو بازیگر با تواناییهای خود در پردازش نقشها، همواره در قالبی متفاوت از آنچه که بازیگران زمان خود ارائه میدادند، ظاهر میشدند و در حالی که بسیاری از بازیگران تنها به ویژگیهای بصری و شبیهسازی احساسات تکیه میکردند، این دو، ابعاد انسانی و روانی شخصیتها را برجسته کرده و بدینوسیله، ژانرهای اجتماعی و درام ایرانی را از سطحیگرایی صرف به سطحی عمیق و تأملبرانگیز ارتقا دادند.
به گزارش فیلمنیوز، فخریخوروش، از معدود بازیگرانِ زنِ پبش از انقلاب بود که تنها بر ظاهر خود (که الحق هم زیبا بود) بسنده نکرده و تلاش داشت چه در صحنهی تئاتر و چه مقابلِ دوربین، ویژگیهای پیچیده و درونی شخصیتهای خود را به نمایش بگذارد و نگاههای پیچیده و سکوتهای مؤثرش بخشی از این ماجراست. او در فیلمهایی مانند سوتهدلان و شازده احتجاب فضای نوآورانهای به شخصیتهای زن در سینمای ایران بخشید و توانست، مفهومی متفاوت از معصومیت و دلبستگیهای عاطفیِصرف را به نمایش بگذارد. از آن طرف «جمشید مشایخی» با همان وقاری که مخصوصِ خودش بود، بیشتر از آنکه تکیه بر نمایشهای پرشور و احساسی داشته باشد، بر تحلیل و کشف بُعد روانی و اجتماعی شخصیتها تأکید داشت.در نقشهای شاخص مشایخی، مانند شازده احتجاب و نفرین، او به شیوهای قابل توجه توانست تضادهای درونی شخصیتهایش را با جزئیات متقن به نمایش بگذارد. بازی مشایخی بهویژه در فیلمهای علی حاتمی و در نقشهای تاریخی و اجتماعی، برای همیشه ماندگار است.