تا همین یک ماه پیش مشخص نبود در سالی که کرونا همچنان به تاختن ادامه میدهد، آیا بزرگترین رویداد سینمایی کشور اجرا خواهد شد یا خیر. وقتی شیب شیوع کرونا نزولی و وضعیت کرونایی بسیاری از استانها به زرد و آبی تبدیل شد، در روزهای ابتدایی بهمن، مجوز برگزاری جشنواره فجر نیز صادر شد. مجوزی که پیرو آن، فیلمها علاوه بر اهالی رسانه و منتقدان، برای مردم نیز نمایش داده میشدند؛ اتفاقی که از همان زمان، موافقان و مخالفان بسیاری را به خود دید.اما حالا با تداوم وضعیت زرد و آبی کرونایی در کشور، این جشنواره از روز گذشته در مراکز بسیاری از استانهای کشور نیز رونمایی شده تا بزرگترین رویداد سینمایی کشور که خیلیها از لغوشدن قطعی آن سخن میگفتند، حالا تقریبا به روال سالیان گذشته برگزار شود.
یکی از اتفاقهای منحصر به جشنواره و نگرانیهای مربوط به آن، نبود تعداد فیلمهای کافی برای برگزاری بود. محدودیتهای کرونایی که گروههای فیلمبرداری را نیز شامل میشد سبب گشت تا میزان تولیدات سالیانه کشور در مقایسه با دیگر سالها، افت محسوسی را تجربه کند. دبیر جشنواره، اواخر پائیز تخمین زد که امسال بین 50 تا 60 فیلم به دبیرخانه ارسال میشود؛ اما در کمال تعجب 110 فیلم، فرم حضور در جشنواره را پر کردند.
شاید این یک توفیق ناخواسته بود که دبیر جشنواره از همان ابتدایی که تصور نمیکرد این میزان فیلم را برای حضور در جشنواره تقاضا دهند، رأی به حذف «هیئت انتخاب» داد. هیئت انتخاب طی ادوار گذشته، از میان فیلمهای متقاضی، 22 فیلم برای سودای سیمرغ و 10 فیلم کارگردان اولی را برای رقابت در جشنواره فجر انتخاب میکردند و پس از این مرحله، گروهی دیگر با عنوان «هیئت داوران» نسبت به داوری فیلمها و اعلام نامزدها و برندگان سیمرغ اقدام میکردند.کرونا برای جشنواره امسال بسیار خوشیمن بود که هیئت انتخاب را حذف کرد تا جشنواره فجر مانند اکثریت جشنوارههای سینمایی رده الف دنیا، بدون هیئت انتخاب و تنها با یک هیئت داوران، کار خود را آغاز کند.از میان 110 فیلم، 62 فیلم به دلیل دارابودن شرایط (پروانه ساخت سینمایی و رسیدن در زمان قانونی) به مرحله داوری رسیدند که از این بین، پنج فیلم یا نتوانستند مراحل فنی خود را کامل کنند یا موفق به دریافت پروانه نمایش نشدند.
بزرگترین غایب این دوره، «قاتل و وحشی» حمید نعمتالله است که سال گذشته آماده شرکت در جشنواره بود که درگیر مشکلات مالکیتی شد. این مشکلات نیمه نخست امسال مرتفع شد و فیلم در حالی که خود را برای حضور در جشنواره امسال آمده میکرد، به صلاح شورای پروانه نمایش مجوز حضور در جشنواره را پیدا نکرد. ایراد اصلی اما موهای سر تراشیدهشده «لیلا حاتمی» و پیدا بودن گوشهای او عنوان شد. اتفاقی که تاکنون در چندین فیلم سینمایی ایران از «سرب» مسعود کیمیایی در دهه 60 گرفته تا همین «شنای پروانه» که سال گذشته در همین جشنواره فجر چندین جایزه به دست آورده بود، تکرار شده و مشکلی پیش نیاورده بود. شورای پروانه نمایش از ایرادهای شرعی فیلم گفتند و اینکه احتمالا فیلم، نهتنها در جشنواره نمایش داده نمیشود بلکه امکان نمایش عمومی نیز نخواهد داشت و بدینترتیب یک فیلم دیگر به دیگر فیلمهای توقیفی سینمای ایران افزوده شد. فیلمی که تفاوتهای بسیاری با دیگر ساختههای کارگردانش داشت و بهنوعی غافلگیری جشنواره این دوره محسوب میشد، به همین راحتی از پروسه نمایش کنار گذاشته شد.
با این حال، جشنواره عجیب فجر امسال با 16 فیلم در حال برگزاری است که این میزان اندک فیلم، تاکنون در هیچ دورهای سابقه نداشته.کانون اصلی جشنواره، برج میلاد است و نمایش اهالی رسانه و منتقدان در پردیس سینمایی ملت انجام میشود. نمایشهای مردمی تهران از 12 بهمن آغاز شده و تا 22 بهمن ادامه دارد. نمایشهای مردمی استانها نیز بهصورت یکپارچه از 15 بهمن آغاز شده و تا 22 بهمن ادامه دارد. سینماهای مردمی تهران، روزانه 3 فیلم و سینماهای دیگر استانها، روزانه 2 فیلم نمایش میدهند.