اقتصاد ایران سالهاست که در حوزه تجارت خارجی پیوندی نسبتا مستقیم با امارات متحده عربی دارد؛ پیوندی که در طول زمان، چه در حوزه واردات و چه در بخش صادرات، نوعی وابستگی ایجاد کرده بود.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ این وابستگی اگرچه در دورههایی به تسهیل تجارت خارجی کمک کرده، اما در کنار آن نگرانیهایی نیز به همراه داشته است؛ نگرانیهایی که ریشه در محدودیتهای بانکی، رفتار غیرقابل پیشبینی صرافیها در دوبی و همچنین نوسانات ناشی از شرایط سیاسی و اقتصادی منطقه دارد.
با گذشت چهل روز از «جنگ رمضان» و بالا گرفتن تنش آتش و جنگ میان ایران و امارات، بسیاری از کارشناسان اقتصادی و تجاری معتقدند که این جنگ یک هشدار جدی برای ساختار تجارت خارجی کشور بوده است. از نگاه این گروه، تنش جنگی اخیر به نوعی توفیق اجباری فراهم کرده تا ایران برای نخستینبار به شکل جدی به این پرسش بیندیشد که آیا منطقی است بخش مهمی از زنجیره تجارت خارجی خود را تنها بر یک کشور متمرکز کند؟ و اگر پاسخ منفی است، مسیرهای جایگزین چه هستند؟
برخی تحلیلگران تأکید میکنند که اکنون زمان آن رسیده که بخش قابلتوجهی از مبادلات تجاری به سمت کشورهای دیگری مانند عراق، ترکیه، عمان و حتی چین منتقل شود؛ کشورهایی که هم ظرفیت توان بخشی از فرآیندهایی که پیشتر در بندر جبلعلی انجام میشد، مانند عملیات سوئیچ بارنامه، به بنادر کراچی یا گوادر منتقل کرد. این بنادر به دلیل توسعه زیرساختها و نزدیکی جغرافیایی، قابلیت تبدیل شدن به مسیرهای جایگزین برای تجارت ایران را دارند و میتوانند بخشی از فشار وابستگی به دوبی را کاهش دهند.
به باور کارشناسان، مجموع این شرایط نشان میدهد که تجارت خارجی ایران به مرحلهای رسیده که بازطراحی مسیرهای مبادلات ارزی و تجاری، دیگر یک پیشنهاد یا هشدار نیست؛ بلکه ضرورتی استراتژیک برای حفظ ثبات اقتصادی کشور به شمار میرود.