دو سالی است که نحوه برگزاری عزاداریها و انجام نذورات در ایام محرم و صفر بهخاطر کرونا متفاوت شده است. همانطور که همه شاهد بودیم در این روزها مراسم و تجمعهای زیادی داشتیم و معمولا به هر محل و کوچهای که قدم میگذاشتیم، صدای عزاداری و بوی غذاهای نذری فضا را پر میکرد؛ اما حالا باید بهخاطر رعایت پروتکلهای بهداشتی تفاوتهای زیادی قائل شویم. به این پروتکلهای بهداشتی مهندس رسول شفیعی، کارشناس بهداشت محیط مرکز بهداشت شماره یک اصفهان، اشاره میکند.
تا قبل از شیوع این ویروس، برگزاری مراسم مذهبی و آیینی به صورت عادی و برگرفته از اعتقادات، در جریان بوده، اما با انتشار بیماری کرونا این روند با مخاطره مواجه شده است. برقراری تعادل میان انجام مراسم، آیینها و فرایض مذهبی با حفظ سلامت و امنیت جان شهروندان در زمان وقوع بیماریهای همهگیر در دنیا یکی از حساسترین موضوعهای تصمیمگیران بوده که نیازمند تأمل و تدبیر خاصی است. در ایران نیز به دلیل ماهیت و نوع نظام حاکم این موضوع مستثنا نبوده و پس از شیوع بیماری همیشه یکی از دغدغههای مردم و مسئولان، نحوه و چگونگی ادای فرایض دینی و مذهبی بوده و هست. اما تعامل، همکاری و هماهنگی حوزه دینی متأثر از تفکر ناب مذهب شیعه هم در نوع خود مثالزدنی است و جا دارد در دوران فراغ از بیماری «نگاه مترقی مذهب شیعه» در دوران کرونا تبیین شود. بدین منظور پروتکلهای بهداشتی تعیین شده است. این پروتکلها بهمنظور جلوگیری از انتشار و شیوع بیماری در کشور با توجه به روند بیماری باید انجام شود. بر اساس آن، طرح جامع مدیریت هوشمند در اماکن و فضاهای باز با رعایت فاصلهگذاری و تجمعهای حداقلی به شرح زیر است:
برگزاری مراسم عزاداری فارغ از وضعیتهای چهارگانه تعیینشده (قرمز، نارنجی، زرد و آبی) در کلیه شهرها و استانها در فضای باز با 3/1 ظرفیت فضای بسته با ارتفاع شش متر و 4/1 ظرفیت مکان برگزار شود.
کاهش ساعات برگزاری مراسم رعایت شود (حداکثر دو ساعت).
دستهروی بهصورت محلی انجام شود. جابهجایی شهر به شهر، استان به استان و… ممنوع است.
استفاده از طبل، سنج و وسایل مشابه در برگزاری مراسم با اولویت شخصی باشد؛ در غیر این صورت با انجام گندزدایی قبل از استفاده شخص بعدی منعی ندارد. بدیهی است مراسم سینهزنی و زنجیرزنی در محل مراسم بدون جابهجایی مجاز است.
فاصلهگذاری اجتماعی در مراسم عزاداری رعایت شود.
ماسک بهصورت مستمر استفاده شود.
استفاده از راهکارهای جایگزین در مناطق و شهرهایی که امکان برگزاری حضوری مراسم وجود ندارد (با هماهنگی کـارگــروه استانی) پــیــشبــیــنـــی شود.
پروتکلهای بهداشتی مرتبط با مراسم و نذورات دقیق اجرا شود.
نظارت بر اجرای پروتکلهای بهداشتی مرتبط با عزاداری در شهرهای دارای وضعیت حاد بیماری توسط کمیتههای نظارت استانی و شهرستانی تشدید شود.
تبصره 1: مراسم و برنامههای خاص در برخی استانها (نظیر یومالعباس در زنجان، نخلگردانی در یزد، تشتگذاری اردبیل، شیرخوارگان، قالیشوران اصفهان و…) به دلیل تجمع، تراکم و جابهجایی و همچنین ضرورت پیشگیری از شیوع و سرایت بیماری، ممنوع است.
تبصره 2: حضور هیئتها در اماکن مقدس حرم رضوی (ع)، حرم حضرت معصومه(س)، حرم عبدالعظیم حسنی، شاهچراغ، امامزاده صالح و… جهت برگزاری مراسم ممنوع است. مدیریت تولیتها نسبت به برگزاری مراسم در اماکن و فضای باز با رعایت فاصلهگذاری اجتماعی و اجرای پروتکلهای بهداشتی در چهارچوب ضوابط کلی فوقالذکر اقدام شود.
تبصره 3: برگزاری نماز مثل سابق در مساجد بر اساس طرح جامع مدیریت هوشمند به شرح زیر بلامانع است:
شهرهای قرمز: نماز جماعت در فضای باز با پذیرش حداکثر 70 نفر (به ازای چهار متر مربع) برای هر نفر در زمان 30 دقیقه با رعایت پروتکلهای بهداشتی برگزار شود.
تبصره: بازبودن درهای مسجد و استفاده از فضای شبستان، جهت انجام فرایض انفرادی، با رعایت دستورالعملهای بهداشتی بلامانع است.
شهرهای نارنجی: نماز جماعت در فضای باز با پذیرش حداکثر 100 نفر (به ازای چهار مترمربع) برای هر نفر در زمان 40 دقیقه با رعایت پروتکلهای بهداشتی برگزار شود.
شهرهای زرد: در فضای باز (به ازای چهار مترمربع) برای هر نفر و حداکثر 100 نفر و در فضای بسته (به ازای چهار مترمربع) برای هر نفر و حداکثر 40 نفر نماز جماعت برگزار شود.
در شهرهای آبی: برگزاری نمازها به شرط التزام به رعایت دستورالعملهای بهداشتی و مقررات مصوب بنا به تشخیص و با مسئولیت ستاد استانی قابل بازگشایی است.