۱۴۰۵/۰۲/۲۵ ۱۶:۳۴
پرسش:
این گفته مارکس که «دین افیون تودههاست» به چه معناست؟ و چه نقدی به آن وارد است؟
پرسش:
پاسخ:
دیدگاه کارل مارکس درباره خداوند و دین، یکی از مباحث بنیادین در اندیشه اوست که ریشه در فلسفه لودویگ فویرباخ دارد؛ با این وجود، با تحلیلهای اقتصادی و طبقاتی مارکس پیوند خورده است. دین و مفهوم خدا در اندیشۀ مارکس، بازتابی از واقعیتهای فراطبیعی نیستند، بلکه کاملاً برساختۀ ذهن بشر و محصول شرایط خاص اجتماعی و اقتصادی به شمار میروند. مارکس در بررسی پدیدۀ دین، به دو جنبه اساسی توجه دارد:
نخست: ماهیت وجودی خدا که آن را امری خیالی و موهوم میداند؛ دوم: کارکرد اجتماعی دین که بهمثابۀ ابزاری برای تخدیر تودهها عمل میکند. در این نوشتار با تکیه بر آرای مارکس و شارحان او، دیدگاه وی درباره هستیشناسی خداوند و کارکرد دین در جامعه سرمایهداری در قالب چند نکته اساسی بررسی میشود.