گروه اندیشه: ادموند مالکسی و ویکتوریا زلمانووا در مقالهای در فارن افرز به تحولات اخیر سیاست توسعه اقتصادی ویتنام پرداختهاند. دکتر محمدرضا دادگستر در کانال خود خلاصه ای از این مقاله را منتشر کرده است. مقاله فارن افرز تبیین میکند که ویتنام با عبور از مدل چهار دهه گذشته، وارد فاز جدیدی از تحول ساختاری شده است. کنگره حزب کمونیست در سال ۲۰۲۶ نشان داد هانوی برای رهایی از وابستگی به سرمایهگذاری خارجی و فرار از تله زنجیره تأمین ارزانقیمت، بخش خصوصی را به عنوان موتور اصلی اقتصاد برگزیده است. روی کار آمدن «تو لام» در سال ۲۰۲۴ و برچیدن نظام رهبری جمعی، به تمرکز قدرت و سرعتبخشی به اصلاحات انجامید. ویتنام بر خلاف چینِ شی جینپینگ که به تقویت بخش دولتی روی آورده، با الگوبرداری از دولتهای توسعهگرای شرق آسیا مانند کره جنوبی، در حال خصوصیسازی زیرساختها و جهش به سمت صنایع پیشرفته نظیر نیمههادیهاست. نویسندگان هشدار میدهند ات رشد آینده خود را بر پایه بخش خصوصی بنا کند.
از این منظر، الگوی جدید ویتنام بیش از آنکه به چین شباهت داشته باشد، به تجربه کشورهای توسعهگرای شرق آسیا مانند کره جنوبی و سنگاپور نزدیک است؛ با این تفاوت که در ویتنام، خود حزب کمونیست هدایتکننده اصلی این فرآیند باقی میماند.
با این حال، این راهبرد با مخاطرات قابل توجهی همراه است. تمرکز قدرت اگرچه سرعت تصمیمگیری و اجرای اصلاحات را افزایش میدهد، اما سازوکارهای نظارت، تعادل و اصلاح خطاها را نیز تضعیف میکند.
تجربه کشورهایی مانند فیلیپین و اندونزی نشان داده است که حکومتهای بسیار متمرکز ممکن است در کوتاهمدت رشد اقتصادی بالایی ایجاد کنند، اما در صورت اتخاذ تصمیمهای نادرست، به دلیل نبود کنترلهای نهادی، با بحرانهای جدی مواجه شوند.
افزون بر این، وابستگی شدید اقتصاد ویتنام به صادرات، سرمایهگذاری خارجی و زنجیرههای تامین جهانی، آن را در برابر تنشهای ژئوپلیتیکی و نوسانات تجارت بینالملل آسیبپذیر کرده است.
۲۱۶۲۱۶