در ادبیات اقتصاد توسعه، سرمایه انسانی مهمترین پیشران رشد پایدار و شکلگیری نهادهای کارآمد شناخته میشود. با این حال، سالهاست این دغدغه در محافل دانشگاهی و سیاستی ایران مطرح است که آیا جامعه در حال از دست دادن نخبگان و چهرههای برجسته خود است و پدیدهای موسوم به «نسل بیجانشین» پیشروی ماست؟ خروج نخبگان، بازنشستگی استادان نامدار و تغییرات ساختار انگیزشی در بازار کار، این تلقی را تقویت کرده که ایران با افت جدی در توان کارشناسی و تولید دانش مواجه شده است. اما ریشه این بحران در کجاست؟ آیا با کمبود استعداد انسانی روبهرو هستیم یا سازوکارهای نهادی تولید و بازتولید تخصص دچار ناکارآمدی شدهاند؟ در گفتوگو با سپهر اکباتانی، اقتصاددان، ابعاد این پدیده، از ساختار پایه مدارس تا کاهش ارتباطات بینالمللی دانشگاهها، تضعیف زنجیره انتقال دانش ضمنی، معیارهای سنجش مصرف سرمایه انباشته و نقش ابزارهای نوظهور مانند هوش مصنوعی را به بحث گذاشتیم.