آژیر قرمز در اصفهان، مدتهاست که به صدا درآمده و فرونشست مرز بحران را درنوردیده؛ پدیدهای که خشکسالیهای طولانیمدت و برداشتهای بیرویه آب از سفرههای زیرزمینی و جاری نبودن رودخانه زایندهرود در بازههای مختلف زمانی منجر به وقوع و پیدایش آن شده و حالا در حال بلعیدن شهر است. بنابراعلام مدیرکل سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی اصفهان «امروز اصفهان تنها شهری است که فرونشست زمین به داخل منطقه مسکونی آن نفوذ کرده است.» این در حالی است که فرونشست مناطق مسکونی تبعات بسیاری را به همراه دارد.
یافتههای پژوهشی با عنوان «سنجش خطرپذیری سکونتگاههای شهری از پدیده فرونشست زمین»، نوشته مرتضی کریمی نشان میدهد فرونشست در سکونتگاهها علاوه بر واردکردن خسارت فراوان به ساختمانها و تأسیسات، جمعیتهای انسانی ساکن را نیز تهدید میکند؛ بهنحویکه رویداد آن میتواند با ایجاد تلفات انسانی از طریق تخریب ساختمانها به فاجعه تبدیل شود. فروریزش ناگهانی زمین و تخریب و ریزش سازههای آسیبپذیر از سوانح محتمل ناشی از عوارض فرونشست است که در نواحی شهری با تلفات انسانی همراه خواهد بود. این سوانح در مواردی خاص به سبب تراکم زیاد جمعیت یا گسترش شعاعی اراضی فروریخته، میتواند با ایجاد تلفات انسانی زیاد، فاجعهآفرین باشد.فاجعهبارترین وضعیت محتمل برای نواحی در معرض فرونشست، همزمانی سانحه نشست با زمینلرزه است؛ زیرا زمینلرزه از یکسو عامل ماشهای برای رویداد سانحه فروریزش در اراضی به شمار میرود که به سبب برخورداری از پدیده فرونشست چنین قابلیتی را دارند. کاهش رطوبت و ذخایر آبی لایههای زیرین قادر است موج ناشی از رخداد زمینلرزه را مخربتر سازد و فاجعه ایجاد کند. بدین سبب همزمانی سانحه زمینلرزه در اراضی در معرض فرونشست میتواند نتایج ناشی از رویداد یک زمینلرزه غیر مخرب یا نسبتا مخرب را به یک زلزله خسارتبار و پر تلفات تغییر دهد و فاجعه انسانی به دنبال داشته باشد. بهرام نادی، دکترای عمران ژئوتکنیک، عضو هیئتعلمی دانشگاه آزاد نجفآباد و عضو کارگروه فرونشست، در گفتوگو با «اصفهانزیبا» از نرخ فرونشست مناطق مسکونی و مخاطرات آن در اصفهان میگوید.
