به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک، ابراهیم حاتمیکیا یکی از چندکارگردان شناختهشده سینمای دفاع مقدس است و گونههای مختلفی از اینسینما را هم از عرفانی و نمادگرا تا صرفا قصهگو و معترض در کارنامه خود ثبت کرده است. بهعنوان «روبان قرمز» که پس از جنگ ساخته شد، فیلمی کاملا نمادگراست. اما «دیدهبان» که سال ۱۳۶۷ ساخته و خرداد ۶۸ اکران شد، در عین نمادگرا بودن، فیلمی عرفانی و از جهاتی، عارفانهترین فیلم حاتمیکیاست و حتی برخی از منتقدان، آن را بهترین فیلم اینکارگردان میدانند.
با شروع فیلم، پس از چندثانیه کوتاه از نمای کناری قامت دیدهبان، وارد نمای دوربین و بهاصطلاح POV او میشویم که نفربر خودی را در حال برگشت از خط مقدم تعقیب میکند. قاب دوباره از دوربین دیدهبان بیرون آمده و هیکل او را در حال دوربینکشیدن به نفربر به تصویر میکشد. در همینلحظات است که موسیقی تیتراژ بالا میآید و چندثانیه بعد هم عنوان «دیدهبان» با اینموسیقی حماسی همراه میشود. نکته خوب و مهم اینفیلم و تیتراژش هم این است که بازیگر نقش اولش، چهره نیست.
موسیقی حماسی سیدمحمد میرزمانی که بیشتر روح نظامی دارد تا عرفانی، نفربر را تا زمانی که نزدیک و نزدیکتر، و در نهایت با خمپاره دشمن متوقف میشودها در پهلوی دیدهبان هدفی داشته و خواسته ارادت رزمندهها به حضرت فاطمه (س) را نشان دهد. چون دیدهبان هم پس از آنکه گرای خود را به توپخانه خودی میدهد، میگوید «شما رو جان زهرا تمومش کنید!» (موضع مرا بکوبید!)
در پایان هم پرچم «انا فتحنا لک فتحا مبینا» که امدادگر با وسواس آن را قیچی و بهعنوان باند استفاده میکرد، بهطور کامل پیکر دیدهبان شهیدشده را میپوشاند. دوربین هم از ساعت کامپیوتری دیدهبان که تایمرش بوق میزند، زومبک میکند و تصویر بازتری از پیکر دیدهبان میدهد. در اینتصویر زخم پهلوی دیدهبان، پرچم روی پیکرش و ساعتی که تایمرش مرتب بوق میزند به مخاطب نشان داده میشود؛ دیدهبان دیگر از قید و بند تن رهاست و به نقطه رهایی رسیده است.
صادق وفایی