کتاب سینماتوگراف شاید تنها تلاش جدی اصفهان در طول این سالها برای حضور در فضای ادبیات سینمای ایران باشد، تلاشی که علاوهبر استفاده از ظرفیت نویسندهها و مترجمان سینمایی اصفهان، از نخبگان و صاحبنظران سینما از شهرهای دیگر هم بهره میبرد. دنبالهرونبودن و تبعیتنکردن از فیلمهای روز، از نشانههای هدفگذاری مشخص این مجموعه برای پرداختن به مباحث مهم تاریخ سینمای ایران و جهان است. بعد از انتشار شماره اول کتاب با موضوع سینمای کلاسیک و نئوکلاسیک در سینمای ایران و جهان و پرداختن به سینمای آزاد ایران در کتاب دوم، این روزها سومی کتاب سینماتوگراف ویژه سینمای مستند ایران و جهان با پرونده ویژهای درباره احمد فاروقی قاجار، فیلمساز مهم تاریخ سینمای ایران، منتشر و در دسترس مخاطبان قرار گرفته است. این مجموعه به همت دفتر تخصصی سینمای سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان تولید و انتشار مییابد.
مصطفی حیدری، رئیس دفتر تخصصی سینمای سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان و مدیرمسئول کتاب سینماتوگراف، شکلگیری ایده چاپ کتابی سینمایی در دفتر تخصصی سینما را تلاش برای شنیدهشدن صدایی مستقل از اصفهان درباره سینما میداند: «یکی از مأموریتهای دفتر تخصصی سینما از بدو راهاندازی در سال 95، داشتن یک رویکرد علمی در حوزه سینما بود و ازآنجاییکه عمده فعالیتهای سینمایی در شهرهای غیر از تهران به بحث اکران فیلم، جلسات نقد و بررسی و کارگاههای آموزشی خلاصه میشد، سعی کردیم در حوزه کمتر پرداختهشده یعنی ادبیات سینمایی هم گامی در اصفهان برداریم. از طرف دیگر، همیشه این مسئله مطرح میشده که سینمای ایران در حوزه علمی و آکادمیک ضعفهایی دارد و برای همین تلاش کردیم برای ارتقای فضای علمی سینما حرکتی هرچند کوچک انجام دهیم. در این مسیر دو مجله «سینما و ادبیات» و «فیلمخانه» که دومی در مشهد کار میشد، بهنوعی الگوی ما برای کار بودند.»او ادامه میدهد: «تمام تلاشمان در طول این چند شماره بر این بود که در اصفهان و با کمک بچههای اصفهان کتاب به سرانجام برسد. البته بعد شماره اول پیشنهادهایی برای بردن سینماتوگراف به تهران مطرح شده بود، اما قصد ما استفاده از ظرفیتهای اصفهان و همچنین تمام کسانی بود که در بیرون از اصفهان میتوانستند و دوست داشتند به ما کمک کنند.» حیدری درباره انتشار سینماتوگراف به صورت کتاب هم گوید: «اول قرار بود سینماتوگراف در فرمت مجله کار شود که به چند دلیل منتفی شد. یکی از دلایل مهم این بود که زمانبندی مجلهها و نظم انتشار آن باعث میشود مدت زمان محدودی مجله روی باجه و در دسترس باشد و ازآنجاییکه رویکرد سینماتوگراف یک رویکرد آکادمیک نسبت به سینماست، ترجیح ما بر این شد که در فرمت کتاب کار کنیم تا به نوعی مباحث مطرح شده تاریخ مصرف نداشته باشد و بتوان در هر زمانی به آن رجوع کرد.»
او درباره واکنشها و بازخوردهای مدیران و همچنین مخاطبان اصفهانی میگوید: «واقعیت این است که برای انتشار این مجله ما به یک جنگ رفتیم. جنگی که ظاهرا کسی روبهروی ما نبود، ولی در اصل مشکلات بسیاری بر سر راه ما قرار گرفت. یک خوششانسی که درخصوص چاپ سینماتوگراف برای ما وجود داشت حضور دکتر محمد عیدی بهعنوان مدیر امور هنری وقت سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان بود که ایشان از همان شماره اول بهخوبی از ما حمایت کرد. توزیع کتاب اول نیز مصادف با جشنواره فیلم کودک و نوجوان شد و در آن زمان، بسیاری از بزرگان سینما به ایشان و دیگر مدیران سازمان برای چاپ کتاب سینماتوگراف تبریک گفتند و به این نکته اشاره کردند که کار تخصصی به این شکل در جایی غیر از تهران حرکت بسیار خوب و پیشرویی است. این واکنش مثبت برای مدیران بسیار مهم بود و برای ادامه راه به مجموعه ما کمک شایانی کرد.» حیدری میافزاید: «بااینحال، از طرف هنرمندان اصفهانی بازخورد زیادی درباره کتاب به دست ما نرسید و سهوا یا عمدا واکنشی به چاپ و محتوای کتاب سینماتوگراف دیده نشد، اما کاملا برخلاف اصفهان، در تهران و از سوی هنرمندان و منتقدان ساکن تهران بازخوردهای بسیار خوبی دیدیم و به نظر میرسد کتاب بیشتر در تهران دیده شد تا خود اصفهان.» مدیرمسئول کتاب سینماتوگراف توزیع کتاب و همچنین تیراژ پایین را پاشنه آشیل کتاب سینماتوگراف میداند: «متأسفانه مجموعههای دولتی و نیمهدولتی در حوزه پخش کتاب ضعیف هستند و ما که تازه درجایی غیر از تهران هستیم وضعیت بدتری در این زمینهداریم. به نظر میرسد اگر سیستم توزیع خوبی فراهم بود، زحمت نزدیک به 40 نفر از بچههای تخصصی سینما درست دیده میشد. از طرف دیگر، تیراژ پایین کتاب هم جای تأمل دارد و شایسته بود این همه زحمت و پژوهش در تیراژهای بالاتری توزیع میشد تا راحتتر به دست مخاطبان برسد.»