اقتصاد۲۴- آرین فضلی، پژوهشگر حوزه مسکن در یادداشتی نوشت: در شرایطی که نرخ ازدواج به پایینترین سطح خود در چند دهه اخیر رسیده و بیش از دو سوم جوانان، نداشتن مسکن را مانع اصلی تشکیل خانواده و فرزندآوری میدانند، سیاستهای جمعیتی بدون حل مسئله زمین و مسکن، عملاً به شعارهایی پرهزینه و کماثر تقلیل یافتهاند؛ وضعیتی که ریشه آن را باید در کندی تصمیمگیری و ضعف اجرا در حوزه زمین و توسعه شهری جستوجو کرد.
آرین فضلی-بحران کاهش ازدواج و فرزندآوری در ایران، سالهاست از مرحله هشدارهای آماری عبور کرده و به یکی از چالشهای راهبردی کشور تبدیل شده است. با وجود تصویب قوانین متعدد، برگزاری هفته جمعیت، تولید محتواهای رسانهای و ایراد سخنرانیهای پرشمار درباره ضرورت جوانی جمعیت، روند شاخصهای جمعیتی همچنان نزولی است. بررسی دقیقتر این وضعیت نشان میدهد مسئله اصلی نه کمبود قانون است و نه فقدان سیاستهای تشویقی؛ بلکه شکاف عمیق میان سیاستگذاری و اجرا، بهویژه در حوزه مسکن و زمین، به نقطهای تعیینکننده رسیده است.
قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» و همچنین برنامه هفتم پیشرفت، مسکن را بهعنوان ستون فقرات سیاست جمعیتی معرفی کردهاند؛ اما در عمل، این ستون بیش از هر زمان دیگری متزلزل شده است. تا زمانی که مسئله مسکن جوانان بهصورت واقعی و ساختاری حل نشود، انتظار تغییر معنادار در رفتارهای جمعیتی بیشتر به آرزو شباهت دارد تا سیاستگذاری مؤثر.