کنترل دلالی و سوداگری در بازارهای موازی همچون مسکن، خودرو، ارز، طلا و سکه موضوعی است که به باور بسیاری از اقتصاددانان منجر به جلوگیری از رشد غیرواقعی قیمتها در این بازارها میشود. برای مقابله با دلالی و سوداگری در این بازارها قرار است طرح مالیات بر عایدی سرمایه اجرایی شود. براین اساس ،افرادی که در این بازارها درآمدهای هنگفت کسب میکنند، مشمول مالیات خواهند شد. با وضع این مالیات انگیزه سوداگران برای مبادرت به خریدوفروش داراییها کاهش مییابد و تقاضای سوداگری کاهش و تقاضای واقعی و مصرفی خانوارها افزایش خواهد یافت. به گفته متولیان مالیاتی نکته دارای اهمیت این است که برای اجرای این طرح در گام نخست باید زیرساخت این طرح، یعنی سامانه مؤدیان و پایانههای فروشگاهی تکمیل شود تا اطلاعات درست در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار بگیرد.
مالیات بر عایدی سرمایه، مالیاتی است که بر عایدی حاصل از نقلوانتقال داراییهای سرمایهای منقول یا غیرمنقول، مشهود یا نامشهود وضع میشود. این مالیات با اهداف مختلفی مانند تنظیم فعالیت بخشهای مختلف اقتصادی، محدودکردن سوداگری از بازار کالاهای سرمایهای، افزایش منابع عمومی، ایجاد عدالت اجتماعی و کاهش فاصله طبقاتی به کار گرفته میشود. دریافت این مالیات علاوه بر افزایش منابع عمومی، میتواند با کاهش جذابیت فعالیتهای غیرمولد و کاهش انگیزههای سوداگرانه، نقش مؤثری در تنظیم بازارهای مختلف از جمله مسکن، خودرو، طلا و ارز ایفا کند.