محمد امیر زاده کمند| رشد اقتصادی، فراتر از یک عدد در جداول آماری، قطبنمایی است که جهتگیریهای کلان و میزان موفقیت سیاستگذاریهای دولت را نمایان میکند.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ طبق آمار بانک مرکزی، کارنامه اقتصاد ایران در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ با رنگ قرمز بسته شد؛ جایی که تولید ناخالص داخلی رشدی منفی ۰.۶ درصد را تجربه کرد و نگرانکنندهتر آنکه رشد اقتصادی بدون نفت نیز عدد منفی ۰.۸ درصد را ثبت کرد. این ارقام نشاندهنده یک رکود نسبی در ششماههی اول سال بود.
با این حال، تصویر ماهانه که توسط بازوی پژوهشی مجلس یعنی مرکز پژوهشها ترسیم شده، حکایت از تغییر جهت نمودارها در پایان پاییز دارد. طبق محاسبات این مرکز پژوهشی، برآورد رشد تولید ناخالص داخلی به قیمت پایه در آذرماه ۱۴۰۴ نسبت به ماه مشابه سال قبل، به عدد مثبت ۲.۳ درصد رسیده است. نکته حائز اهمیت این است که موتور محرک این رشد صرفاً نفت نبوده، چرا که رشد اقتصادی بدون نفت در همین ماه، ۲.۵ درصد برآورد شده است؛ عددی که سیگنالی از فعال شدن ظرفیتهای داخلی اقتصاد میدهد.
برای درک عمیقتر این رشد ۲.۳ درصدی در آذرماه، باید سهم هر بخش را تفکیک کرد. تحلیل دادهها نشان میدهد که «گروه خدمات» با اخلاف پیشتاز است. از مجموع نرخ رشد ۲.۳ واحد درصدی، گروه خدمات سهمی معادلروه نفت که در نیمه نخست سال با رشد ۱.۱ درصدی عملکردی مثبت، اما نه چندان قدرتمند داشت، در آذرماه نیز به مسیر خود ادامه داده است. با استفاده از روش آماری «دنتون» و بر اساس آمار منابع ثانویه اوپک، تولید نفت ایران در آذرماه ۱۴۰۴ با رشد ۰.۶ درصدی نسبت به ماه مشابه سال قبل روبهرو بوده است که نشاندهنده رشد نسبی در این بخش است.
اما تغییر اصلی در آذرماه، مربوط به گروه خدمات است. این گروه که در نیمه نخست سال رشد ۱.۸ درصدی داشت، در آذرماه شتاب بیشتری گرفته و رشد ۲.۸ درصدی را ثبت کرده است. تحلیلها نشان میدهد زیربخشهای «حملونقل و انبارداری»، «فعالیتهای مالی و بیمه» و «املاک و مستغلات» موتورهای محرک این رشد بودهاند.