زیره سوغاتی کرمان است و در کتب قدیم به آن «کمون» گفته میشد. زادگاه اولیه آن کرمان است که نوع سیاه آن در آنجا پرورش پیدا کرده است. بیشتر در سواحل رودخانهها میروید و زراعت آن به آب زیادی احتیاج ندارد. دارای رنگهای مختلفی از جمله سیاه، سفید، سبز، صورتی، زرد، قهوهای و خاکستری است. بذر آن به دو شکل بیضی و دراز است.
به طور کلی انواع زیره دارای یک اسانس روغنی فرار است که ترکیبی از چند ماده دارویی و موثر مثل تانن، رزین. صمع، نوعی الکل و کمی ترکیبات نیتروژن است. اروپاییان از آن به عنوان ادویه غذا استفاده میکنند. اگر به پنیر اضافه شود باعث افزایش قدرت نگهداری پنیر و خوشبو شدن پنیر میشود. یک نوع از زیره نیز به آن اضافه میشود که میتواند خاصیت لاغری داشته باشد. زیره با برخی از مواد غذایی ترکیب میشود و خواص جادویی از خود به جای میگذارد.
خواص زیره
زیره بادشکن و ضد نفخ است. رطوبت را برطرف میکند و تقویتکننده معده و کبد است. اشتها را تحریک میکند و باعث لاغری میشود. با تاثیر بر روی عصب معده جلوی سکسکه را میگیرد. ورم طحال را از بین میبرد و اسهال را معالجه میکند. از طرفی درمان یبوست نیز هست. شیردهی را افزایش میدهد و چون دارای هورمونهای جنسی است، میل جنسی را افزایش میدهد. روی میزان خونریزی و قطع خوو از چسبندگی پلکها جلوگیری میکند. قرقره کردن آب جوشانده آن در دهان، دندان درد را تسکین میدهد.
مخلوط زیره با مواد دیگر
– اگر زیره را در سرکه خیس کنید و سرکه را بنوشید، تنگی نفس و احساس خفگی از بین میرود.
– اگر با آرد باقلا پودر و خمیر شود و روی ورمها گذاشته شود، التهابها ورمها را از بین میبرد.
– مخلوط زیره با عسل باعث افزایش شهوت و انرژی میشود.
– اگر با غذای گوشتی پخته شود، مضرات گوشت را کم میکند و غذا را خوشمزهتر میکند.
– مخلوط کردن آن با برنج و غذاهای دیگر باعث لاغری میشود، چون بسیار گرم است، هر نوع ورم و چاقی را از بین میبرد.
خواص متضادی دارد
زیره خواص متضادی دارد، هم یبوست را درمان میکند، هم اسهال را. هم عادت ماهیانه را قطع میکند و هم آن را زیاد میکند. میتواند میل جنسی را کم یا زیاد کند، اما برای اینکه خاصیت دوتایی داشته باشد باید با ماده دیگری ترکیب شود که آن خاصیت را تقویت کند.