فرمانرو: گیاه
راسته: گندمسانان
تیره: گندمیان
گونه: S. cereale
نام علمی : Secale cereale
گندم سیاه چیست؟
گندم سیاه یا چاودار، نامی که در ابتدا کمی گیج کننده به نظر می رسد،ممکن است بگویید از خانواده ی گندم هاست ولی در اصل اینگونه نیست و هیچ ارتباطی با گندم ندارد بلکه میوه ی گیاهی به نام “Fagopyrum esculentum” است و دردسته بندی ها جز محصولات بدون گلوتن طبقه بندی می شود. گندم سیاه برای افرادی که رژیم خام خواری دارند بسیار مناسب است.
چاودار با نام علمی Secale montanum گیاهی از خانواده گندمیان (به لاتین: Poaceae) است. بیشتر چاودارهای زراعی دیپلوئید بوده و انواع تتراپلوئید و دیپلوئید روز بلندشان نیز موجود میباشد. این گیاه دگرگشن بوده و مقاومترین غله نسبت به سرما است. در فرهنگ لغت دهخدا از این گیاه این گونه نام برده شدهاست: «چودار. چودر. ویبگ. گیاهی هرزه که در غله زار روید و دانه آن چون گندمی لاغر و کشیده است.» و نیز در لغت نامه دکتر معین اینگونه یاد شدهاست: «گیاهی از نوع غلات که ارتفاعش تا دو متر هم میرسد.»
خصوصیات گیاهی
چاودار گیاهی است بسیار خودعقیم و بنابراین دگرگشن. اغلب چاودارهای زراعی دیپلوئر انترولاکتون تبدیل می شوند، منجر به پیشگیری از بیمارهای قلبی و سرطانهای وابسته به هورمون نظیر پستان می شوند. به غیر از غلات کامل بیشترین انترولاکتون در کلم و سبزیجات برگدار می باشد. لیگنانها با فعالیت استروژن گیاهی موجود در چاودار باعث کاهش گرگرفتگی در زنان یائسه می شوند. این استروژنهای گیاهی با اشغال گیرنده های استروژن، باعث کاهش اثر استروژن انسانی شده و باعث کاهش خطر سرطان پستان می شوند.
* غلات کامل (چاودار و جو دوسر) و ماهی از آسم دوران کودکی جلوگیری می کنند. برنامه های غذایی که در آنها میزان ترکیبات ضدالتهابی نظیر چربیهای امگا ۳ (در ماهی ها) و منیزیوم و ویتامین E (در غلات کامل) کم می باشد، می تواند منجر به آسم در کودکان شود. آنتی اکسیدانهای موجود در غلات شامل ویتامین E، توکوتر یونول، سلنیوم، اسیدهای فنولیک و فیتیک اسید می باشند.
در آخر جالب است بدانید یک پیمانه از غلات گندم سیاه پخته شده روزانه ۱۷ گرم فیبر و ۲۲ گرم از پروتئین مورد نیاز بدن را فراهم می کند و بسیار مغذی و انرژی زاست.