نزدیک به دو ماه از بحران روسیه و اوکراین میگذرد و طی هفتههای اخیر با حضور 150 هزار نیروی نظامی روس در نزدیکی مرزهای اوکراین و بلاروس با عنوان برگزاری مانور نظامی، تنش بین مسکو و غرب افزایش پیدا کرده است. شرایطی که آمریکا نیز با اخبار لحظهبهلحظه در خصوص تاریخ حمله مسکو به کییف به این احتمال دامن زده و با پیشبینی وقوع یک جنگ فراگیر در منطقه اروپای شرقی بسیاری از شرکای دیپلماتیک اوکراین و حتی روسیه را وادار به رایزنی و میانجیگری با هدف حل این بحران طی روزهای اخیر کرده است. از طرفی روسها هرگونه اتهام مبنی بر تدارک حمله به اوکراین را رد کردهاند و اصرار دارند هیچ قصدی برای انجام تهاجم نظامی ندارند.
رئیس جمهور این کشور نیز طی یک نشست خبری اعلام کرد که روسیه خواهان جنگ (در اروپا و اوکراین) نیست؛ چراکه ورود به جنگ میتواند تبعات بسیاری در پی داشته باشد. در عین حال دولت روسیه روز چهارشنبه هفته گذشته با انتشار ویدئویی که صحت آن همچنان تأیید نشده است، عنوان کرد واحدهایی از ارتش روسیه بعد از تکمیلکردن مانورهایشان در حال بازگشت به محل استقرار دائمی در پایگاههایشان هستند.
مقامات این کشور همچنین اعلام کردند که نیروهای نظامی این کشور در بلاروس (سمت شمال مرز اوکراین) که درحال برگزاری مانورهای نظامی مشترک هستند، در ۲۰ فوریه به پایگاههای دائمی خود باز خواهند گشت. اظهاراتی که چندان مورد قبـول مقامات غــربی واقــع نــشـــد و ولــودیــمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین نیز در این باره عنوان کرد: «ما به حقایق موجود پاسخ میدهیم. ما تاکنون شاهد عقبنشینی (روسیه از مرزهایمان) نبودهایم و تنها چیزهایی در این خصوص شنیدهایم.»
همزمان با تنشهای مرزی دو کشور درگیریها بین ارتش اوکراین و جداییطلبان در شرق این کشور که مورد حمایت روسیه هستند، شدت گرفته است و درخواست دومای دولتی روسیه از ولادیمیر پوتین، بهرسمیتشناختن به اصطلاح جمهوریهای خلق دونتسک و لوهانسک است و این موضوع با ادعای بازگشت نیروهای نظامی روسیه از مرزهای مشترک با اوکراین سازگار نیست و باعث عدم اطمینان غرب به روسها شده است. روسیه نیز ضمن حمایت از جداییطلبان این کشور با پیوستن اوکراین به سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) و حضور نیروهای نظامی این سازمان در اوکراین مخالف است و از سران این پیمان خواسته تا تسلیحات نظامی خود را از مرزهای شرقی اروپا و کشورهای همجوار با اوکراین خارج کنند؛ دلایلی که به گفته تحلیلگران احتمال رویارویی نظامی بین مسکو و کییف را بالا میبرد.
در این میان کنفرانس امنیتی امسال مونیخ نیز که از روز جمعه (29 بهمن) به عنوان بزرگترین گردهمایی سیاستمداران در امور امنیتی و سیاست خارجی در حال برگزاری است، رایزنی درخصوص کاهش تنشها در اروپای شرقی را در رأس موضوعهای خود قرار داده است که این موضوع نشاندهنده نگرانی درخصوص امنیت و ثبات سیاسی و اقتصادی منطقه اروپای شرقی در حمله احتمالی روسیه است. شرایطی که «اصفهانزیبا» در بررسی آنها با حسن بهشتیپور، کارشناس مسائل روسیه گفتوگو کرد.
به عقیده این تحلیلگر بینالملل احتمال حمله روسها به اوکراین چندان بالا نیست و تا مادامی که اوکراین به ناتو ملحق نشود، روسیه نیز خود را درگیر یک جنگ فراگیر نخواهد کرد. در ادامه مشروح این گفتوگو را میخوانید.
