بیشک ایران از ۲ هزار و ۷۰۰ سال پیش، بر خلیجفارس فرمانروایی داشته است. سلسله ایلامی، یکی از سلسلههای ایران در قبل از پادشاهی مادهاست که بر این آبراه مهم منطقه حاکمیت داشته است. در آن دوره، هیچ دولتی در کرانههای جنوبی خلیجفارس وجود نداشته و این نواحی که امروزه ساحل غربی خلیجفارس نامیده میشود، فاقد سکنه بوده است. به همین سبب، هر دو سوی این آبراه، بخشی جداییناپذیر از قلمرو حاکمیت ایران محسوب میشد
جوان آنلاین: جنگ ۴۰ روزه رمضان – که همچنان به صورت سرد ادامه دارد- علاوه بر آنکه توانمندیهای پیشبینی نشده راهبردی و نظامی ایران را آشکار ساخت، بیپایگی بسا تحلیلهای به اصطلاح سیاستمداران و جامعه شناسان دگراندیش را نیز عیان کرد. در گفت و شنودی که بخش نخست آن را پیش روی دارید، خسرو معتضد، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران، درباره تاریخچه تسلط ایران بر خلیجفارس، تعلق تنگههرمز به کشورمان و فرجام جنگ کنونی، دیدگاههای خویش را بیان کرده است؛ امید آنکه مفید و مقبول افتد.
طبعاً در این گفت و شنود، نخستین پرسش ما مهمترین سؤال ماست. جایگاه تاریخی ایران در اعمال مدیریت بر خلیجفارس و به ویژه تنگههرمز چیست؟
بیشک ایران از ۲ هزار و ۷۰۰ سال پیش، بر خلیجفارس فرمانروایی داشته است. سلسله ایلامی، یکی از سلسلههای ایران قبل از پادشاهی مادهاست که بر این خلیج و آبراه مهم منطقه حاکمیت داشته است. در آن دوران از لرستان تا خوزستان تحت حکومت سلسله ایلامی قرار داشت. اسامیای هم که به دست آمده، اسامی ایلامی است؛ مثل آرا، آراکتا، آراکیا، قشم و کیش. آراکیا، یعنی خارک. این اسامی را یونانیها پیدا و ریشهیابی کردهاند. تمامی نواحی نام برده شده، زیر بیرق ایران بوده و سلسلهای از سلسلههای پیش از مادها، بر آن فرمانروایی میکرده است. بنابراین در طول تاریخ، ایران همواره در خلیجفارس حضور داشته و این منطقه دارای اسامی ایرانی بوده است. مثلاً به بحرین «آوال» میگفتند. در زمان هخامنشیان هم به آن «تیلس» گفته میشد. اساساً در آن دوره، هیچ دولتی در کرانههای جنوبی خلیجفارس وجود نداشته و این نواحی که امروزه به لحاظ جغرافیایی سواحل غربی خلیجفارس نامیده میشود، فاقد سکنه بوده است. به همین سبب، هر دو سوی این آبراه، بخشی جداییناپذیر از قلمرو و حاکمیت ایران محسوب میشد. این مسئله با مروری سطحی بر اسناد، قابل اثبات است.
چه دلایل تاریخیای وجود دارد که نشان بدهد تنگههرمز از دیرباز متعلق به ایران است؟ چرا این آبراه به کشورمان تعلق دارد و نه هیچ کشور دیگری؟