اقتصاد۲۴- کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی روز ۷ مرداد کلیات لایحه حذف ۴ صفر از پول ملی را تصویب کرد؛ طرحی که پس از توقف چندساله به دلیل ایرادات شورای نگهبان، این بار با اصرار دولت پزشکیان و حمایت محمدرضا فرزین، رئیسکل بانک مرکزی، مجدداً به جریان افتاده است و به گفته جعفر قادری، نایبرئیس این کمیسیون، این لایحه تأثیری بر تورم نخواهد داشت و هدف اصلی، «کاهش هزینههای مبادلاتی» است. اما حذف صفر از پول ملی دقیقاً به چه معناست؟ چرا کشورها آن را اجرا میکنند؟ و آیا در اقتصاد بحرانزده ایران امروز، چنین اصلاحی کارگر خواهد بود یا صرفاً یک اقدام نمادین و نمایشی دیگر است؟
به گزارش اقتصاد ۲۴، فتحالله توسلی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس توضیح داده که لایحه حذف ۴ صفر از پول ملی در کمیسیون اقتصادی تصویب شد و گفت: «این لایحه که از سوی دولت ارائه شده بود، پس از رفع ایرادات، با نظر مثبت رئیس کل بانک مرکزی، وزارت اقتصاد و کمیسیون مربوطه به تصویب رسید. جزئیات این لایحه در کمیسیون بررسی و بعد از آن به صحن خواهد آمد؛ لذا با توجه به اینکه قبلا بررسی شده است لذا تعیین تکلیف آن به زودی انجام خواهد شد.».
اما جالبتر این جا است که این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با بیان این که حذف صفرها به خودی خود تاثیری در کنترل تورم یا افزایش قدرت پول ملی ندارد، میگوید که «در واقع، این کار بیشتر جنبه روانی و تسهیل مبادلات را خواهد داشت.»
توسلی هم چنین گفته: با این ۴ صفر، اعتبار پول ملی زیر سوال رفته است. مثلاً یک دلار معادل ۱۰۰ هزار تومان و ۱۰۰ هزار تومان هم معادل یک میلیون ریال است. ۱۰۰ دلار هم میشود ۱۰۰ میلیون ریال. یعنی در شمارش صفرها هم دچار مشکل میشویم و یک تریلی صفر باید پشت ارقام بیاوریم لذا برای حفظ اعتبار پول ملی به دنبال حذف ۴ صفر هستیم.
این سخنان، اما بیش از همه نشان از آن دارد که دولت و مجلس اکنون به دنبال اجرای طرحی هستند که خود آنان نیز به نوعی اذعان دارند که فایده چندانی برای اقتصاد ایران به همراه نخواهد داشت و یا قرار نیست تاثیر محسوسی داشته باشد و تنها بار روانی آن مهم است.
اما به گزارش اقتصاد ۲۴، حذف صفر، به معنای تغییر واحد پول ملی از طریق حذف چند رقم از اسکناسها و ارقام اسمی موجود در مبادلات اقتصادی است. در این فرآیند، مثلاً ۱۰،۰۰۰ ریال فعلی، به ۱ تومان جدید یا هر واحد پولی جایگزین دیگری تبدیل میشود.
این اقدام ذاتاً فنی، حسابداری و روانی است و معمولاً با هدف سادگی در محاسبات، کاهش هزینههای چاپ و نگهداری اسکناس، و افزایش اعتماد عمومی به پول ملی انجام میشود. با این حال، حذف صفر در خلأ اقتصادی، بدون اصلاح ساختارها، هرگز بهتنهایی نمیتواند معضل تورم یا کاهش ارزش پول را حل کند.