هرچه کودک کم سن و سالتر باشد به روشهای رفتاری مثل تشویق بهتر جواب میدهند. وقتی سن کودک بالاتر میرود، استفاده از روشهای مثبت و تشویقی کارایی خود را از دست میدهد و زمانی میرسد که دیگر این نوع روشها پاسخگوی انتظار والدین نیست. تشویق بیشترین کارایی را در سنین قبل از دبستان دارد و از ۹ سالگی به بعد این روشها کارکرد کمتری دارند. از این سن به بعد در مورد علت رفتارها میتوان با کودک صحبت کرد. کودکان در این سن منطقیتر هستند و باید بیشتر با صحبت آنها را متقاعد کرد.
در کوچهای پیرمردی کنار مدرسه پسرانه زندگی میکرد. پسربچهها بعد از تعطیل شدن از مدرسه به کوچه میریختند و قوطیهای نوشابه را با لگد به در و دیوار میکوبیدند و از سر و صدای ایجاد شده لذت میبردند. پیرمرد که از این سر و صدا به تنگ آمده بود، چارهای اندیشید.
بیرون آمد و به پسربچهها گفت از این کار شما خوشم میآید. از فردا برای این کار به شما ۱۰ دلار خواهم داد. پسربچهها خوشحال از پولی که قرار بود بگیرند از فردای آن روز بیشتر قوطیها را شوت میکردند اما پیرمرد به مرور زمان، عایدی این کودکان را کم کرد تا اینکه روزی تنها به آنها یک دلار داد و پسربچهها که یک دلاری به چشمشان ناچیز بود دیگر حاضر نشدند به خاطر این مبلغ کم، کاری را بکنند که قبلا بدون هیچ تشویقی از آن لذت میبردند. این داستان تنها میخواهد یک مفهوم را برساند و آن این است که تینما و شهربازی یا خرید خوراکی و اسباببازی و…
کدام مشوق موثرتر عمل میکند؟مشوقهای برچسبی بسیار خوب است. برای استفاده از برچسب باید برای یک رفتار کودک مثلا مسواک زدن جدولی تهیه کرد و در مورد آن به کودک توضیح داد. اگر کودک رفتار مناسب را انجام داد برچسب را دریافت کند. بعد از مدتی برحسب تعداد برچسب میتوان برای کودک مشوق مادی در نظر گرفت. البته برای اینکه کودک به این کار عادت نکند بعد از اینکه والدین و مربیان متوجه شدند رفتار در حال تثبیت شدن است باید فاصله دادن برچسب و مشوقهای مادی بیشتر و بعد کمکم قطع شود.
بهعنوان مشوق مادی اسباببازی را توصیه میکنید؟نه همیشه. آن هم از نوع گرانقیمت! برای ترویج کتابخوانی مشوق میتواند کتاب باشد و باید بلافاصله آن را برای کودک خواند. استفاده از چیزهای کوچک بهتر است. خوب است برای کودک بین ۲ مشوق حق انتخاب بگذاریم. این کار به تثبیت رفتار بهتر کودک کمک میکند. مشوق میتواند به شکل بردن کودک به تئاتر یا سینما باشد. مشوقهای گرانقیمت به مرور جنبه باجدهی پیدا میکنند.