اقتصاد۲۴- شهرداری تهران بستهای برای اعطای تخفیف به سازندههای خوش حساب تدارک دیده که با قید یک فوریت، در نوبت بررسی و تصویب در پارلمان شهری طی روزهای پیش رو قرار دارد؛ بستهای که به واسطه دو ایراد اساسی و یک نقص بزرگ، در صورت تصویب منافع نجومی برای لاکچری سازهای فعال در مناطق شمالی شهر ایجاد میکند. گزارش توجیهی این لایحه نشان میدهد هدف مدیریت شهری تسهیل در دسترسی عموم شهروندان به مسکن با اولویت اقشار محروم و ضعیف و طبقات متوسط ساکن پایتخت است که در سالهای اخیر با چالش تامین مسکن روبهرو بوده اند.
این در حالی است که در بسته پیشنهادی شهرداری برای اعطای تخفیف و تسهیل شرایط پرداخت هزینههای ساختوساز، امتیازهایی برای استفاده همه سازندههای فعال در تمام مناطق شهر از جمله مناطق لوکس نشین شمال پایتخت پیش بینی شده است. به گزارش «دنیای اقتصاد»، شورای شهر تهران هفته گذشته یک فوریت لایحه شهرداری با عنوان «اصلاح مصوبه نحوه اخذ مطالبات حوزه شهرسازی شهرداری تهران» را تصویب کرد تا بسته جدید «شرایط پرداخت انواع عوارض ساختمانی» را جایگزین کند. مدیران شهری در دفاع از یک فوریت این لایحه به موضوع رشد ۳۰۰ درصدی عوارض نوسازی که در راستای جبران کاهش صدور پروانه ساختمانی در فاصله سالهای ۹۷ تا ۱۴۰۰ صورت گرفته اشاره و عنوان کردند که این افزایش عوارض به کاهش ساختوساز دامن زد.
گفته میشود یکی از گلایههای شهروندان در مناطق مختلف همین افزایش قابل توجه هزینههای صدور پروانه است و به همین خاطر شهرداری با ارائه لایحهای با قید یک فوریت بنا دارد شرایطی را برای پرداخت هزینههای جواز ساخت و دیگر عوارض شهرسازی مرتبط در نظر بگیرد تا از این طریق ضمن تحرک و رونق بخشی به اقتصاد مسکن و بخشهای تولیدی و خدماتی وابسته، ایجاد تحول در حوزه ساختوساز پایتخت را تسهیل کرده و بستری برای دسترسی آسانتر اقشار متوسط و ضعیف به مسکن ایجاد کند. اما این لایحه با وجود دو ایراد اساسی و یک نقص بزرگ در محتوا، بعید است به هدفی که در گزارش توجیهی به آن اشاره شده است، اصابت کند.
تعیین شرایط پرداخت برای سازندههایی که بابت هزینههای پروانه ساختمانی به شهرداری تهران بدهکار هستند، راهبرد اصلی بسته تسهیل گر شهرداری تهران در لایحه مذکور است. بر اساس این لایحه در صورتی که طرف بدهکار یعنی سازنده تمایل داشته باشد بدهی خود بابت صدور پروانه را به صورت یکجا و نقدی پرداخت کند، از زمان ابلاغ لایحه مصوب مشمول پاداش و جایزه خوش حسابی خواهد شد؛ به این ترتیب که اگر بدهی خود را در فاصله ۱۵ آبان تا ۱۴ آذرماه ۱۴۰۱ تسویه کند، از ۴۰ درصد تخفیف یا به اصطلاح جایزه خوش حسابی برخوردار میشود. همچنین مؤدیانی که در یک ماه بعد یعنی از ۱۵ آذر تا ۱۴ دی ماه بدهی خود به شهرداری بابت عوارض شهرسازی را تسویه کنند، مشمول ۳۵ درصد تخفیف خواهند شد.
تسویه بدهی در یک ماه بعد از آن (۱۵ دی تا ۱۴ بهمن) ۳۰ درصد و در فاصله ۱۵ بهمن تا ۱۴ اسفند نیز ۲۵ درصد جایزه خوش حسابی خواهد داشت. در نهایت مؤدیانی که بدهی خود را در فاصله ۱۵ اسفند تا پایان سال تسویه کنند، مشمول ۲۰ درصد تخفیف ویژه میشوند. البته شهرداری تهران از عنوان «پاداش» یا «جایزه خوش حسابی» برای این تخفیفها استفاده میکند، چراکه قانون مجوز اعطای تخفیف در عوارض مصوب ابلاغ شده در هر سال را به شهرداری نمیدهد؛ اما مبتنی بر شرایط پرداخت امکان اعطای جایزه خوش حسابی در صورت تصویب شورای شهر تهران وجود دارد.
سال گذشته نیز علیرضا زاکانی، شهردار تهران در بدو ورود به ساختمان بهشت لایحهای برای اعطای تخفیف ۲۵ درصدی در عوارض ساختمانی به خوش حسابها ارائه کرده که به تصویب شورای شهر رسید. پارسال مدیران حوزه شهرسازی در توجیه علت این تخفیف این طور عنوان کردند که هر سال در فاصله شهریور تا آبان ماه درآمد حاصل از صدور پروانه ساختمانی کاهش پیدا میکند و به همین خاطر مدیریت شهری جدید به محض استقرار، تخفیف ۲۵ درصدی برای خوش حسابها را به تصویب رساند؛ اما این لایحه نجات بخش شهرداری تهران در ۱۴۰۰ نشد و پایین بودن تحقق درآمدها نسبت به رقم بودجه مصوب پارسال سبب شد شهرداری تهران ناگزیر به ارائه اصلاحیهای برای کاهش ۱۱ هزار میلیارد تومانی سقف بودجه شود؛ موضوعی که به اذعان برخی اعضای شورای شهر تهران در تاریخ شهرداری سابقه نداشته است.
در طول یکی دو دهه اخیر لوایح اصلاحیه بودجهای که شهرداری عموما در فصل پاییز به شورای شهر ارائه میکرد، عموما به دلیل کسب درآمد بیشتر از سقف بودجه مصوب و با هدف تعیین تکلیف نحوه هزینه کرد این درآمدهای مازاد بر بودجه تدوین میشد، اما پارسال تاکتیک تخفیفی شهرداری در شهریور ماه برای افزایش درآمد از محل ساختوساز جواب نداد و در نهایت مدیران شهری ناگزیر به کاهش سقف بودجه شدند. با وجود این امسال هم مدیریت شهری به اعطای جایزه خوش حسابی متوسل شده است، به این امید که بتواند عملکرد بودجه ۵۰ هزار میلیارد تومانی پایتخت در سال جاری را، آن هم در شرایطی که ظرف ۶ ماه نخست سال فقط ۱۸ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان از درآمدهای آن محقق شده است، بهبود ببخشد.
مدیران شهری بستههای تخفیف و تشویق خوش حسابها را یک زمین برد – برد برای شهرداریها و سازندهها میدانند، اما تازهترین تحقیق از سرمایه گذاران ساختمانی در شهر تهران نشان میدهد این بسته از نگاه فعالان بازار مسکن یک نقص بزرگ دارد که رفع آن نیز باید در هر نوع تصمیم تسهیل گری برای بازار فعالیتهای ساختمانی در اولویت مدیریت شهری قرار گیرد.
بهطور کلی سازندههای شهر تهران را میتوان به دو دسته تقسیم بندی کرد که واکنش آنها نسبت به بسته تحریک ساختوساز با یکدیگر متفاوت است. یک گروه متوسط سازهای فعال در پایتخت هستند که سرمایه گذاری ساختمانی خود را در مناطق متوسط رو به بالا (عمدتا مناطق پرتقاضای ۴ و ۵ در شرق و غرب پایتخت) متمرکز میکنند.