۱۹ مرداد ۱۴۰۵ – ۱۴:۲۸
گروه اندیشه: مکتوب حاضر متن ویرایش و تلخیص شده روزنامه «ایران» از سخنرانی دکتر عبدالله صوفی استاد دانشگاه ویسکانسین آمریکا با عنوان «تکنوناسیونالیسم و سیاست صنعتی» است که در همایش «سیاست صنعتی از منظر جامعهشناسی اقتصادی» در محل انجمن جامعهشناسی ایران ارائه شده است. او در سخنرانی خود به تبیین تفاوت بنیادی میان «صنعتیشدن» به عنوان هدف و «سیاست صنعتی» به عنوان ابزار پرداخته و مبنای توسعه را دیدگاه «تکنوناسیونالیسم» میداند که فناوری را سرچشمه قدرت ملی قلمداد میکند. عبدالله صوفی تأکید میکند استقلال اقتصادی به معنای خودانزوایی نیست، بلکه رهایی از وابستگی به خامفروشی از طریق ارتقای توان تولیدی است. دستیابی به این مهم، نیازمند «دولت توسعهگرا» است تا فراتر از آزادسازی ساده بازار یا واردات منفعلانه دانش، با ایجاد نهاد راهبر، هدایت سرمایهها و بومیسازی فناوری (مانند تجربه ژاپن)، مسیر رقابتپذیری جهانی را هموار سازد. از نظر این استاد دانشگاه در نهایت، سیاست صنعتی برنامهریزی متمرکز دولتی نیست، بلکه مجموعهای از مشوقها و تنظیمگریهای هدفمند برای پیوند دادن ظرفیتهای بخش خصوصی، دانشگاه و دولت در راستای تحقق توانمندی بومی و نوسازی ساختار تولید کشور است.
سخنان عبدالله صوفی بخش قابلتوجهی از علل ناکامی سیاستهای توسعهای، که ناشی از خلط دو مفهوم «صنعتیشدن» و «سیاست صنعتی» ناشی میشود، آشکار می کند. صنعتیشدن یک هدف توسعهای است که تحقق آن بدون سیاست صنعتی، امکانپذیر نیست. اولی بیانگر یک فرآیند تاریخی و اقتصادی برای ارتقای توان تولیدی و فناورانه کشورهاست و دومی مجموعهای از راهبردها، نهادها و مداخلات هدفمند برای تحقق آن فرآیند است. نادیده گرفتن این تمایز، گاه سیاستگذاری را به این تصور نادرست سوق میدهد که توسعه صنعتی صرفاً محصول عملکرد بازار یا نتیجه اجرای چند سیاست تجاری و حمایتی است. در گفتار عبدالله صوفی، توسعه صنعتی، بدون سیاست صنعتی به نتیجهای پایدار نخواهد رسید. این مطلب را در ادامه می خوانید:
****