عصر اصفهان نیوز، نویسنده:بهمن توکلی فرد/تالاب گاوخونی واقع در فلات مرکزی ایران، در۱۶۷ کیلومتری شرق اصفهان است که منبع تغذیه اصلی آن رودخانه زاینده رود است. مساحتی به وسعت ۴۱۳۷۱ کیلومتر مربع(سه برابر استان گیلان)، قلمرو آب شناختی ۴۳ هزار هکتاری را شامل می شود که در زمانی که آب داشت یکی از عوامل پیدایش، پایداری و استمرار حیات وحش و پرندگان درطول چند هزار سال گذشته در بخش مرکزی ایران بوده است.
اما مهاجرت یکی از ویژگی های زیستی و بنیادی در پرندگان است. در مهاجرت های پاییزی که از شمال به جنوب صورت می گیرد. پرندگان نابالغ زودتر مهاجرت خود را شروع می کنند.
براساس الگوهای فصلی حضور پرندگان ، پرندگان کشورمان به چهار دسته زیست زمانی تقسیم می شوند. اولین آنان پرندگان مقیم هستند که در تمام طول سال در کشورمان حضور دارند. دومین گروه را مهاجران تابستان گذران تشکیل می دهند. این گروه در فصل بهار وارد کشورمان می شود و در تابستان زاد آوری می کند.
مهاجران زمستان گذران سومین دسته هستند که از مناطق سرد شمالی وارد می شوند و زمستان را در تالاب ها سپری می کنند و آخرین گروه را مهاجران عبوری تشکیل می دهند که در مسیر مهاجرت توقف کوتان مدت دارند.
ایرانمان یکی از کشورهای کلیدی و مهم در منطقه خاورمیانه و آسیای غربی از نظر زیستگاه پرندگان است.
با خشک شدن تالاب گاو خونی ، علاوه بر مهاجرت پرندگان از این زیستگاه و از آسمان اصفهان ، مشکلات دیگری هم در منطقه از نظر گرد وغبارهای سمی به این چرخه اضافه شده است.
در سال های ماضی ، تا حدود ۳۰۰ گونه پرنده به آسمان اصفهان می آمده است که برخی در تالاب گاو خونی تا نزدیک بهار می ماندند. بدلیل مدیریت ضعیف و خشک شدن زنده رود این اکو سیستم بهم خورد.
تاکنون بین ۵۵۰ تا ۵۶۵ گونه پرنده در ایران ثبت شده ، این تعداد معادل پنج درصد از کل پرندگان جهان است.
خشک شدن تالاب گاوخونی سبب شده که پرندگان مهاجر پس از گذراندن سفری طولانی و مواجه شدن با بیآبی آن برای طی کردن سرما با دادن تلفات سنگین جان خود را از دست بدهند بنابراین نباید از اهمیت تالاب گاوخونی برای محیط زیست غافل ماند.
به گفته کارشناسان تخصیص ندادن حقابه زیست محیطی مهمترین علت خشک شدن تالاب بینالمللی گاوخونی است که به استناد قانون و ضوابط تقسیمبندی سهمیههای آب، بعد از شرب اولویت دوم تأمین حقابههای زیست محیطی است.
همچنین بیشتر مشکلات تالاب گاوخونی مربوط به کل حوضه آبریز است که انتظار میرود مسئولان مربوطه با اهمیت دادن بیشتر به این موضوع در جهت یاری رساندن به این زیستگاه بین المللی بر آیند.