هرساله هنگام برگزاری جشنهای کریسمس، محافظهکاران و رهبران مذهبی از تجاریسازی این تعطیلات و از دست رفتنِ هرچه بیشترِ حس و حال مسیحی آن گلایه میکنند. به نظر میرسد بسیاری از مردم تصور میکنند که تولد حضرت مسیح در گذشته به روشی روحانیتر جشن گرفته میشد.
اما چنین باورها و تصوراتی چندان مبنای تاریخی ندارند. من پژوهشگر تاریخ بینالملل هستم و بهطور خاص به مطالعه چگونگی ظهور جشنهای کریسمس در برخی شهرهای آلمان در حوالی سال 1800 و همچنین گسترش این سنت در سرتاسر جهان پرداختهام.
بااینکه اروپاییها از قرنها پیش برای جشن گرفتن تولد حضرت مسیح به کلیسا میرفتند و تشریفات مذهبی خاصی را بهجامیآوردند اما روش تجلیل و تکریم آنها مشابه آنچه امروزه انجام میشود، نبوده است. سنت تزئین کردن درخت کریسمس و هدیه دادن در روز 24 دسامبر که در آلمان آغاز شد، تا پایان قرن هجدهم میلادی هنوز به سایر فرهنگهای مسیحی اروپایی راه نیافته و تا دهه 1830 هم هنوز وارد آمریکای شمالی نشده بود.
چارلز هزول1، مهندس و مورخی که به ثبت و ضبط جزئیات زندگی روزمره در نیویورک میپرداخت، در کتاب خود «خاطرهبازیهای پیرمردی هشتادساله از شهر نیویورک»2 نوشته است که در دهه 1830 میلادی، خانوادههای آلمانی ساکن منطقه بروکلین3، درختهای کریسمس را با لامپ و وسایل تزئینی دیگر آرایش میکردند. هزول آنقدر درباره این سنت جدید کنجکاو بوده است که در یک شب بسیار سرد و طوفانی به بروکلین میرود، فقط برای اینکه بتواند از پشت پنجره خانهها این درختهای کریسمس را تماشا کند.