
اقتصاد۲۴- طبق اظهارات سیده فاطمه مقیمی، رییس کانون زنان بازرگان ایران، این پروژه، صرفا یک مسیر حملونقل نیست، بلکه یک تحول ژئوپلیتیک عمیق است که در کوتاهمدت منافع اقتصادی ما را تهدید و در بلندمدت نفوذ منطقهای ما را محدود میکند. امروز ترکیه برای اتصال به آسیای مرکزی از خاک ایران عبور میکند؛ فردا، با راه افتادن زنگزور، این مسیر از ایران بینیاز خواهد شد. معنای این تغییر، کاهش درآمدهای ترانزیتی، از دست رفتن بخشی از بازار خدمات لجستیک و تضعیف قدرت چانهزنی ما در معادلات سیاسی منطقه است.
او میگوید: پیامدهای این کریدور فقط به تجارت ایران و ارمنستان محدود نمیشود. باید واقعیت را بپذیریم که ارتباط زمینی ما با ارمنستان، حلقه اصلی اتصال زمینی ما به گرجستان و روسیه نیز است. حجم قابل توجهی از مبادلات ما با این دو کشور از همین مسیر انجام میشود. با قطع یا محدود شدن این مسیر، تجارت ما با گرجستان که در سالهای اخیر رشد محسوسی داشته، با مانع جدی مواجه خواهد شد. برای رسیدن به بندر پوتی یا باتومی در گرجستان دیگر مسیر کوتاه و مستقیم نخواهیم داشت. تجارت با روسیه هم که همین حالا به دلیل تحریمها نیازمند مسیرهای امن و کوتاه است، طولانیتر، پرهزینهتر و پرریسکتر خواهد شد و این یعنی کاهش رقابتپذیری کالاهای ما در این بازارها و واگذاری سهم خود به رقبایی که مسیرهای سریعتر و ارزانتر در اختیار دارند.
به گفته مقیمی، این اولینبار نیست که به دلیل تحریمها یا بیبرنامگی مدیران، فرصتهای بزرگ ترانزیتی از دست ما رفته است. یادتان هست فرودگاه امام خمینی قرار بود هاب هوایی شرق و غرب شود؟ اما امروز فرودگاه استانبول و فرودگاه دوبی این نقش را ایفا میکنند و ما هنوز درگیر مشکلات زیرساختی و مدیریتی آن فرودگاه هستیم. کریدور شمال-جنوب که میتوانست مسیر اصلی تجارت هند و روسیه باشد، سالهاست روی کاغذ مانده و بخش بزرگی از ظرفیتش بلااستفاده است. او در جدیدترین اظهاراتش میگوید: کریدور چابهار به ماکو که قرار بود شاهراه توسعه شرق تا شمال غرب کشور باشد، به دلیل نبود برنامهریزی منسجم، هرگز به جایگاه واقعی خود نرسیده است. این فهرست نشان میدهد که حتی وقتی زیرساخت داریم یا آن را تکمیل نمیکنیم یا از آن بهرهبرداری موثر نداریم و نتیجه این میشود که دیگران جای ما را میگیرند.
