
اقتصاد۲۴- در بحبوحه درگیریهای منطقهای و ادامه جنگ میان ایران و ائتلاف آمریکا ـ اسرائیل، موضوع کنترل و مدیریت تنگه هرمز به یکی از کلیدیترین مباحث ژئوپلیتیکی و اقتصادی جهان تبدیل شده است. این آبراه استراتژیک که حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز جهان از آن عبور میکند، اکنون نه فقط محور تنشهای نظامی، بلکه موضوع بحثهای جدی درباره دریافت عوارض عبور از سوی ایران است، اقدامی که اگر به تصویب نهایی برسد، میتواند معادلات انرژی، تجارت جهانی و تعادل قوا در منطقه را بهطور بنیادین تغییر دهد.
ایده اصلی پشت طرح اخیر مجلس شورای اسلامی با عنوان موقت «قانون اقدام راهبردی صلح و توسعه درونزا و پایدار منطقهای خلیج فارس»، بر این استوار است که ایران بتواند از عبور شناورهای تجاری، بهویژه نفتکشها و حاملهای انرژی عوارض بگیرد و آن را به یک منبع درآمد ارزی جدید تبدیل کند. آنطور که گفته میشود در صورت اجرای کامل این طرح، امکان دارد درآمد ماهانه ایران از این محل به حدود ۶۰۰ میلیون دلار برسد، رقمی که با جمع محموله LNG میتواند حتی بالاتر رود.
اما در عمل، تحلیل رسانههای بینالمللی و کارشناسان اقتصادی نشان میدهد این میزان درآمد، هرچند قابل توجه است، اما برای جبران خسارات ناشی از جنگ، تحریمها و بحرانهای اقتصادی کافی نیست. بررسیها از وضعیت فعلی نشان میدهد که تاکنون تعرفه مشخصی تعیین نشده و حتی برخی گزارشها درباره پرداختهای چند میلیونی دلار برای گذر امن از تنگه هنوز در فضای غیررسمی انجام میشود.
