به گزارش سرویس فرهنگی تابناک، اسرائیلیات مجموعه آموزه های یهودی است که در متون مقدس آنان (تورات، عهد عتیق و تلمود) ضبط شده و از طریق برخی از یهودیانِ مسلمان شده، به فرهنگ اسلامی و جوامع مسلمان و راه یافته و به مرور زمان برخی از آن مطالب، به متون تفسیری و تاریخی اسلامی نیز وارد گردیده است. این مطالب، ریشه محکمی نداشته و در صحت آن، تردید جدی وجود دارد و برای ارزیابی صحت و سقم آن، باید بر منابع اصیل اسلامی به ویژه قرآن کریم و روایات معتبر عرضه گردد.
به دیگر سخن، برخی از یهودیانی که مسلمان می شدند، مطالب دین یهود از جمله تورات و تلمود را برای مردم بازگو کرده (و در مواردی، مردم نیز از آنان می خواستند شرح زندگی و داستان های پیامبران بنی اسرائیل«ع» را با جزئیات برایشان نقل و روایت کنند) و از این رهگذر، برخی از داستان ها، آموزه ها و سخنان یهودیان و نکات دینی شان وارد کتب اسلامی (از جمله تفاسیر) شده که این مطالب به “اسرائیلیات” شهرت یافته است.
اگر چه همه آنچه با این عنوان شهرت یافته، نادرست نبوده و با تعالیم بلند قرآن کریم در تعارض نیست؛ اما سخنان ناصواب و مخالف با آموزه های اسلامی نیز در این میان یافت می گردد.
بین چهره هایی که به انتقال مفاهیم یهودی (اسرائیلیات) به جامعه اسلامی مبادرت نمودند، می توان به “ابواسحات همان خرافه ها و مطالب باطل و ساخته شده در متون یهودی به شمار می رود که از طریق برخی افراد مُغرض یا بی خبر، به متون اسلامی نیز راه یافته و نمونه هایی از آن، در این نوشتار مختصر گفته شد. نکته مهم اینکه اسرائیلیات آن دسته از گزاره ها و مطالبی را شامل می گردد که بر خلاف آیات قرآن و روایات معتبر اسلامی است و مناط و ملاک تشخیص آن، عرضه آن دسته از روایت های اسرائیلی بر آیات و روایات است.
محمد جواد گودینی پژوهشگر تاریخ و استاد دانشگاه
فهرست منابع:
1- قرآن کریم
2- الکتاب المقدس (کتاب الحیاة)، (عربی و انگلیسی) بریتانیا 1999
3- سزگین، فؤاد، تاریخ التراث العربی، المملکة العربیة السعودیة، جامعة الامام محمد بن سعود 1991
4- شاحاک، اسرائیل، التاریخ الیهودی، ترجمه به عربی: صالح علی سوداح، بیروت، بیسان
5- محمود، ابراهیم مصطفی، الصهیونیة و الأدیان، دمشق، دار العلم 2003