شفقنا- دکتر محمدمهدی بهکیش اقتصاددان در روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: امید آن است که در آیندهای نه چندان دور جنگ تمام شود و تحریمها رفع شوند. در آن زمان متخصصان اقتصاد و اداره جامعه با یکی از مهمترین پرسشهای اقتصاد ایران مواجه میشوند که کدام الگوی توسعه با شرایط تاریخی-فرهنگی ایران سازگارتر است و میتواند با توجه به خلق و خوی ایرانیان، آینده بهتری برای مردم این سرزمین به وجود آورد.
مدلهای رایج را میتوان سهگانه دید؛ آمریکا، اروپا و چین. سوال اصلی شاید باید این گونه طرح شود: آیا واقعا لازم است ایران یکی از این سه الگو را به طور کامل انتخاب کند یا بهتر است ترکیبی سازگار از این مدلها را طراحی کند؟ تجربه برخی کشورهای موفق نشان میدهد که نسخه خالص یک مدل اقتصادی را اجرا کردهاند و برخی دیگر ترکیبی از آنان را با شرایط داخلی خود متناسب تر یافتهاند.
به عبارت دیگر این گونه کشورها هر یک متناسب با تاریخ، فرهنگ و ساختار سیاسی خود ترکیبی از سیاستها را برگزیدهاند. بنابراین، مساله اصلی ایران میتواند انتخاب بین سه الگوی آمریکا، اروپا یا چین باشد یا شناخت نقاط قوت و ضعف هر کدام و ساخت الگویی متناسب با شرایط ایران. در این یادداشت تلاش میشود سه الگوی مهم اقتصاد جهان به صورت خلاصه مرور شود تا بستر مناسب برای بحث در مورد الگوی مناسب برای توسعه ایران به وجود آید.